Həmd, şükür, sonsuz minnətdarlıq Uca Allaha (c.c) məxsusdur. Allahın salamı olsun onun son peyğəmbəri Hz.Mühəmmədə (s) və onun pak Əhli-Beytinə.
Bəşəriyyət yarandığı gündən etibarən, bir sıra ateist və yanlış idealogiyalar müxtəlif zaman və məkanlarda təşəkkül tapmışdır. Onlar qeyri-obyektiv davranışlarıyla bir çox insanları öz saf əqidələrini dəyişməyə və haqq yolundan çıxmalarına səbəb olmuşlar. Bütün bu qeyri-obyektiv davranışlar məni bu idealogiyalardan biri olan satanizm barədə yazmağıma səbəb oldu. Müraciətimin digər səbəbi də, satanizmin fərqli inanc əsaslarının olması və digər idealogiyalardan əsaslı şəkildə fərqlənməsidir.
İnsan digər varlıqlardan çox fərqli olaraq yaradılmış, maddi-mənəvi fikirləriylə bəşəriyyətin ən şərəfli zirvəsinə yüksəldilmişdir. Ən üstün varlıq olmaq insana bir çox məsuliyyətlər gətirmiş və ondan bu məsuliyyətlərə cavabdeh olmaq tələb olunmuşdur. Şeytan isə insanı bu məsuliyyətlərdən kənarlaşdıraraq, Allah qarşısında günahkar etmək üçün var gücüylə çalışır.
Satanizm tam fərqli bir idealogiyadır. Onun yaranma məkanı və vaxtı da fərqlidir.
Müasir satanizm Anton Szandor Lavey tərəfindən 30 aprel 1966-cı ildə San Fransiskoda yaradılmışdır. Laveyin yaratdığı idealogiya çox qısa bir zamanda məşhurluq qazanmış və bir çox ateist insanların marağına səbəb olmuşdur. Laveyin ölümündən sonra satanizm bir müddət inkişafını dayandırmış, amma son 10 ildə yenidən inkişaf edərək bir çox ölkələrdə gizli fəaliyyətə başlamışdır. Onun bu inkişafı xristian və müsəlman dünyasının narahatlığına səbəb oldu, çünki satanistlər əsasən xristian və müsəlman gənclərin psixologiyalarına təsir edərək, onları öz cəmiyyətlərinə daxil edirlər. Bundan əlavə onlar gənc insanları mənfi işlər görməyə təhrik edirlər. Bu mənfi işlər onların xüsusi ayinləridir. Ayinlər vasitəsilə hər il yüzlərlə gənclər, xüsusəndə qızlar şeytana qurban adıyla öldürülürlər.
Satanizm insanların şüuruna musiqi vasitəsilə də təsir göstərir. Ağır rok musiqisi əsəbləri gərginləşdirir və insanları qanlı ayinlər törətməyə təhrik edir.
Satanizmin fərqli xüsusiyyətlərindən biri də, onun digər oxşar idealogiyalarla münasibətidir. Satanizmə məna və məzmunca oxşar olan Vampirizm, Darvinizm, Masonluq, Faşizm, Komunizm idealogiyalarıdır. Bütün bu idealogiyaların oxşarlığı, onların kökünün eyni düşüncəyə malik olmasından ibarətdir.
Satanizmdəki şeytandan fərqli olaraq, İslamda şeytan haqqında geniş məlumatlar vardır. Şeytan sözü ərəb mənşəlidir, uzaq, kənar mənalarını bildirir.
Şeytanın mələk və insanla müəyyən münasibətləri vardır. Lakin şeytan əksər hallarda insanlara təsir göstərir və onları düzgün olmaqdan çəkindirir. Qurani Kərim və hədislərdə şeytanın mənfi təsirləri haqqında kifayət qədər məlumatlar vardır.
Şeytan digər məfhumlardan özünəməxsus xüsusiyyətləri ilə fərqlənir. Şeytanda heç bir məfhumda olmayan mənfi, çirkin xüsusiyyətlər toplanmışdır. Lakin bütün bunlara baxmayaraq, şeytandan qorunmaq o qədər də çətin deyil. Yetər ki, insanın qəlbində Allaha iman, sevgi, hörmət, səbr hissləri bol olsun, bu vasitələrlə insan şeytandan gələn bütün çətinlikləri dəf edə bilər.
Satanizm tarixi və idealogiyası.
Satanizm fəlsəfədə və ədəbiyyatda şeytana və mənfiliyə bağlılıq və onları ucaltma deməkdir. Satanizmin digər idealogiyalar kimi çox mürəkkəb tarixi vardır. Lakin satanizmin köklü tarixi haqqında dəqiq bilgi mövcud deyil. Satanizm tarixi yaranma məkanına görə 3 hissəyə bölünür:
A) Şərqdə Yezidilik.
B) Qərbdə klassik satanizm.
C) Modern satanizm.
a) Yezidilik.
Şərqdə satanizm Yezidilik şəklində ortaya çıxmışdır. Yezidilik, Əməvi dövlətinin süqutundan sonra, hicri 132-ci ildə yaranan bir cərəyandır. Bu cərəyanda Yezid b.Müaviyə müqəddəs sayılır və Mələk Tavus adını verdikləri şeytana ibadət edilir (ww.satanizmtehlikesi.com). Yezid adını, Sultan Yezid kimi göstərdikləri Yezid b.Müaviyədən aldıqları güman edilir. Digər fərziyyəyə görə Xariciliyin İbadiyyə qolundan ayrıldığı söylənilən Yezid b.Üneysəyə dayandığını irəli sürənlər də olmuşdur. Bundan başqa Yezid adının qədim İran inanclarındakı xeyir Allahı İzd ya da Yezdandan gəldiyini təxmin edənlər vardır.
Bu dini motivli məzhəbin qurucusu Şeyx Adiy b.Müsafirdir. Onun "İtikadu Əhlis-sünnə vəl Cema" adlı kitabı mövcuddur. Bundan başqa Yezidilərin "Kitəbul-Cilvə"(Vəhiy kitabı) və "Mushafur-Riyş" (Qara kitab) kitabları vardır.
Əməvi dövlətinin süqutundan sonra Yezidilik, siyasi bir hərəkət olaraq ortaya çıxdı. Onların fikirlərinə görə Quranda lənətlənən şeytan müqəddəs sayılır. Şeytanın müqəddəsləşdirilməsi üç formada göstərilmişdir:
1. Şeytanın Hz.Adəmə səcdə etməməsi. Onlara görə bu, özündən başqasına səcdə edilməməsini əmr edən Rəbbin əmrini, bütün mələklər unutduğu halda onun unutmamasındadır. Belə ki, mələklər Adəmə səcdə etdikləri halda onun bunu etməməsi ilk üsyankar olduğunun sübutudur. Çünki, Adəmə səcdə əmri bir imtahandır. Şeytan bu imtahandan keçmiş və Allah onu mükafatlandırıb, mələklərin tavusu etmişdir.
2. Şeytanı müqəddəsləşdirmələrinin bir səbəbi də ondan qorxmalarıdır. Çünki şeytan ilahi əmri rədd edəcək dərəcədə güclü olduğunu bu hadisədə göstərmişdir.
3. Onlar şeytanı üsyan və qəhrəmanlığı səbəbiylə müqəddəs sayırlar.
Başlanğıcda tamamən sünni məzhəbini əsas götürən bu hərəkat, qurucusunun ölümündən sonra savadsızlığın və İslamdan əvvəlki inancların təsiriylə yollarını azmış və bu idalogiyaya mənsub olanlar həm Şeyx Adiyi, həm də Yezid b.Müaviyəni insanüstü varlıqlar olaraq görmüşlər.( Mehmet Yavuz Şeker, Şeytan gerçeği ve satanizm, İzmir, 1999, s.160-161.)
Yezidilər islami bir məzhəb kimi qeyd olunmurlar, belə ki təzad dolu fikirlərin heç biri İslam dini ilə uyğunlaşmır. Yezidi düşüncədən məntiqli bir hikmət və ya dini bir fəlsəfə çıxarmaq mümkün deyildir.
Yezidilik Şeytanın izahını fərqli şəkildə göstərir:
A) Şeytanın ruhu şərli olduğu üçün, onun qəzəbindən qorxmaq və mərhəmətə gətirməyə çalışmaq lazımdır.
B) Şeytan, Allaha müvəqqəti olaraq üsyan etmişdir, cəzasını çəkdikdən sonra təkrar səmada əvvəlki yüksək mərtəbəsini qazanacaqdır.
C) Bəziləri şeytanı düşmən bildikləri halda, müəyyən vaxt ərzində onu gözlərində böyütmüş və nəhayət ona tapınmağa başlamışlar.
D) Şeytan, Adəmə səcdə etmədi. Bu onun əməlinin təmizliyinə dəlalət edir. Hər kəs tövhidi ondan öyrənməlidir. Ondan tövhid dərsi almayan kafirdir.( Mani b.Hammad Əl-Cühəni, Çağdaş fikir akımları, Beka yayınları, İstanbul,2001, s. 357-359.)
Yezidilərdə lənət sözünü işlətmək qadağandır. İblis və şeytan sözlərinin yerinə Tavus Mələk və ya Tavusul-Məlaikə sözlərinə üstünlük verilir. Onların tapındıqları Mələk Tavus, Səncik adlandırılan xoruz şəklində tuncdan bir heykəldir. Bu xoruzun ayaqları yoxdur.
"Kitəbul-Cilvəyə" görə, bütün yaradılmışlardan əvvəl Mələk Tavus, yəni şeytan var idi. Özü seçilmiş, əzəli varlıq olan Abtavus onu dünyaya gətirmişdir.
"Mushafur-Riyş"də bəzi qadağalar əks olunub: kahı, paxla, kələm, balıq, maral və xoruz əti haramdır. Tünd göy paltar geyinmək, hamama girmək, Yezidə və şeytana lənət ifadə edən sözlər işlətmək günah sayılır.
Yezidilər ateist və ya dinsiz deyil, müşrikdirlər. Yəni Allahın varlığına, əzəli və əbədi yaradıcının O olduğuna inanırlar, namaz qılar və oruc tutarlar.
Onlar Məkkə müşrikləri kimi Allahın yanına iki-üç ilah qoyar, onlardan şəfaət, yardım diləyərlər. Şeytan bu ilahların başında gəlir.
Yezidilikdə imanın şərtlərindən biri də, Yezid b.Müaviyəni insanlığın sevinc və işıq sultanı olduğunu bütün qəlbiylə qəbul etməkdir. Bəziləri, Yezid adının əvvəlinə sadəcə "həzrət" deməklə kifayətlənirlər, bəziləri də onu "sahabə oğlu" sayaraq cənnətlik görürlər.( www.satanizmtehlikesi.com)
Yezidilərin yerinə yetirmələri gərəkən dini vəzifələri bunlardır:
1. Namaz: Səhər və axşam qılınır. Namazdan əvvəl əllər və üz yuyulur.
2. Oruc: Ümumi və xüsusi olaraq iki yerə bölünür. Xüsusi orucu din adamları tutur. İyirmi gün dekabr ayında, iyirmi gün də iyul ayında. Ümumi oruc hər Yezidin dekabr ayının əvvəlində tutduğu üç gün orucdan ibarətdir.
3. Həcc: Adiy və atası Müsafirin türbələrini ziyarət etmək həcc sayılır. Bu ayin 20-30 sentyabr arasında icra olunur.
4. Zəkat: Yezidilikdə zəkat islamdakı zəkatdan öz strukturuna görə fərqlənir. Belə ki, Mürid deyilən xalq təbəqəsi gəlirlərinin yüzdə onunu şeyxlərə, yüzdə beşini pirlərə, yüzdə ikisini də kasıblara vermək məcburiyyətindədir.
Yezidilikdə digər təriqətlərdə olduğu kimi dini siniflər, təbəqələr, mürşidlər vardır. Bunlar belə sıralanır:
1. Mir: Mirlər dini işlərlə məşğul olurlar. Mir, hər cür dünyəvi işdə də tək söz sahibidir. Şeyx Adiy b.Müsafir öldükdən sonra onun yerinə Şeyx Bərəkat mir vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
2. Baba Şeyx: Onlar saç və saqqallarını əsla kəsmirlər, başdan ayağa bəyaz geyinirlər. Baba Şeyx fakih və mollanın yerini əvəz edir. Onun qoyduğu dini qanunlara əməl olunur, şərhlərinə digər şərh əlavə olunmur. Onun şərhindən sonra ictihad qapısı bağlanır. O qapını açaraq yeni şərh vermək dinsizlik sayılır.
3. Kasıblar: Vəz və nəsihət işləriylə məşğul olurlar.
4. Kavvallar: Adiy b.Müsafirin türbəsi ətrafında otururlar və ildə bir dəfə Yezidi kəndlərini dolaşmaq üçün oradan ayrılırlar. Kavvallar əllərində Mələk Tavus heykəli kəndləri dolaşır, xalqı heykəl ətrafında tavaf etdirirlər.
5. Şeyxlər: Ən əsas vəzifələri irşaddır. Cənazə mərasimlərini bunlar idarə edirlər.
6. Pirlər: Yezidilərdə yol göstərən yaşlılardır. Cənazələrin yuylması zamanı şeyxin əlinə su tökərlər.
7. Kuçəklər: Adiyin türbəsinə gözətçilik edənlərə rəhbərlik edərlər.
8. Müridlər: Yezidilikdə ən aşağı təbəqə, xalq təbəqəsini təşkil edən və kəndlərdə yaşayan əkinçilərdir. Müridlərin vəzifələri, sahiblərimiz dedikləri yuxarı təbəqələrə (şeyxlər, pirlər, kavvallar) xidmət edib, vergi verməkdir.
Yezidilər yeni doğulan oğlan uşaqlarını sünnət edirlər. Əgər doğumdan dərhal sonra bu mümkün olmasa, iki il ərzində Adiy b.Müsafirin Laleşdəki türbəsində uşağı zəmzəm suyuna üç dəfə salıb-çıxarmaqla vəftiz edirlər.( Yaşar Nuri Öztürk, Kuran Açısından Şeytancılık (satanizm ve ötekiler), İstanbul, 2002, s.154-159.)
Yezidilər axirətin varlığına inanmırlar. Oxumaq, yazmaq, heyvanları əhilləşdirmək kimi insan üçün gərəkli xüsusiyyətlər günah sayılmaqdadır. Onların inancına görə bir Yezidinin şeytandan üz döndərib Allaha sığındığını eşidən digər Yezidi onu öldürməlidir. Əgər bunu edə bilmirsə, özünü intihar etməlidir. O, bu davranışıyla özünü Mələk Tavusa qurban etmiş olur. Əgər bunu da edə bilmirsə, bu günahdan qurtulmaq üçün bir həftə oruc tutmalıdır.(www.satanizmtehlikesi.com) Hal-hazırda Yezidilər İranın müxtəlif bölgələrində, Rusiya, Gürcüstan, Ermənistan, Türkiyədə; Mardinin Midyat, Urfanın Viranşehir, Sürtin, Kurtalan, Batman və Hakkarinin kəndlərində, habelə İraqın Sinqal dağlarında məskunlaşıblar. Təxmini olaraq dünyada 275 min, Türkiyədə isə 10 min Yezidi yaşayır.( Y.N.Öztürk, a.k.ə, s.152 .)
b) Klassik satanizm
Klassik satanizm kimi adlandırılan qərb Satanizminin qədim tarixi vardır. Doğrudur, klassik satanizmin dəqiq yaranma tarixi haqqında heç bir məlumat yoxdur, lakin bəzi tarixçilər bunu X əsrdən sonraya təxmin edirlər.( Nevzat Tarhan, Satanizm:Mahiyyeti,yayılma sebepleri ve önlenme yolları, İzmir, 2002, s.114-115.) O zamanlar satanistlər azad fəaliyyət göstərə bilmirdilər. Onlara orta əsrlərdə böyük nüfuza sahib olan kilsə mane olurdu. Buna görə də satanistlər cadugərlərlə birlikdə fəaliyyət göstərirdilər. Onlar vəhşi rituallar, uşaq və heyvan qurban vermə, qara cadu icra etməklə öz əlaqələrini genişləndirirdilər.( www.dünyadinleri.com)
Tarixdə satanistlərə qarşı hər zaman ciddi tədbirlər görülmüşdür. Buna misal olaraq, 1440-cı ilin oktyabr ayında Fransada kütləvi şəkildə insan oğurluğu yayılmışdı. Hər gün onlarla uşaq və cavan qızlar naməlum şəkildə yox olurdu. Fransa bu dövrdə İngiltərə ilə Yüzillik müharibə aparırdı və çox çətin günlər keçirirdi. Müharibə və aclıq insan sayının kəskin şəkildə azalmasına səbəb olmuşdu. Bütün bunlardan təngə gələn xalq axtarışa başladı. Nəhayət 1441-ci ilin iyul ayında ucqar kəndlərin birində içərisində çoxlu insan sümükləri və taxtadan hazırlanmış bütlər olan kimsəsiz bir ev tapdılar. Sonradan məlum oldu ki, bu ev Fransa ordusunun marşalı Jil de Reyə məxsusdur. O, 28 yaşında bəzi səbəblərə görə ordudan kənarlaşdırılmış, sonra şeytanatapma və qatilliklə məşğul olmuşdur. Onun nəzəriyyəsinə görə, o hər gün şeytanla əlaqə qurur və hər gün ona yeni bir insan qurban verirdi. Bundan başqa, o, şeytanı özünün atası sayırdı və ona ibadət edirdi. Bu xəbər Fransa katolik kilsəsinə çatdıqdan sonra 1441-ci ilin dekabr ayında Jil de Re tonqalda yandırıldı.
Buna oxşar hadisələr orta əsrlərdən bu günə qədər bir çox Avropa ölkələrində baş vermişdir. 1888-ci ildə İngiltərədə Aleyster Crowley adında bir nəfər müasir satanizmin ilk təməllərini atmış və qadağalara baxmayaraq bu idealogiyanı insanlara lazımınca təbliğ etmişdir. Sonradan məlum olmuşdur ki, o, satanist olmazdan əvvəl spritizmlə (ruhçuluq) məşğul olmuş, hətta spritik seanslar keçirmişdir. Lakin 1947-ci ildə Crowley naməlum şəkildə dünyasını dəyişmişdir. Araşdırmalar nəticəsində məlum olmuşdur ki, o, özünü şeytana qurban vermək məksədilə intihar etmişdir. Bütün bu faktlar onu göstərir ki, bəşəriyyət yarandığı gündən şeytanı tanrılaşdıran insanlar olmuş və bu gün də vardır.
Hər bir idealogiyanın özünəməxsus simvolları vardır. Satanizmin iki əsas simvolu vardır. Bunlardan birincisi qədim roma bütü olan Baphometdir. İkinci önəmli simvolları isə Pentoqramdır (dairə içində beşguşəli ulduz).
Tarixdə satanizmdən başqa, Baphomet və Pentoqramı özlərinə simvol seçən iki gizli qrup mövcuddur. Bu iki qrupdan biri 100 illərdir tarixçilərin marağına səbəb olan Masonluq, digəri isə katolik kilsəsinin şeytana inanmaqda günahlandırdığı Məbəd Şovalyeləridir. Tarixçilər satanizm ilə şovalyelər arasında bir əlaqə olduğunu irəli sürmüşlər. Zamanla şovalyelər gizli olaraq öz varlıqlarını sürdürmüş və Masonluğa qatılmışdır.
