Əfqanıstandakı müharibələr və insan haqqlarının pozulması ilə əlaqədar 77 min sənədin üzə çıxmasından sonra uzun zamandır gözlənilən İraqla əlaqədar sənədlərin bir qismi nəşr olunub. Təxminən iki ay bundan əvvəl, Əfqanıstanla əlaqədar sənədlər nəşr olunanda İraqa aid faylların hazırlandığı deyilmişdi. Wikileaks tərəfindən nəşr olunan ABŞ ordusuna aid 400 min qeyd, əlbəttə İraqdakı qorxunc hadisələrin yalnız bir qisimini göstərir.
Ancaq Əfqanıstan, İraq, ya da dünya daxilində terrorizmlə mübarizə adı altında həyata keçirilən müharibəylə əlaqədar heç bir sənədin tam əslinin ortaya çıxmadığı bildirilib. Hal-hazırda insan haqqlarının pozulması ilə əlaqədar baş verən hadisələrin həqiqətinin isə bir neçə ildən sonra rəsmi olaraq üzə çıxacağı deyilib. Nəşr olunan qeydlərdə isə, demək olar ki, çox şey göstərilməyib. Bu mövzuda göstərilən sənədləri bəziləri ilk dəfə gördüklərinin deyiblər. Ancaq yenə də, sənədlər nəşr olunmadan əvvəl, çox həssas məlumatların sənədlərdə əks etdirilmədiyi açıqlanıb. Bu məntiqə görə, həqiqətlərin açıqlananlardan daha dəhşətli olduğunu söyləyə bilərik.
Wikileaks 2005-ci ildə işgəncələrlə əlaqədar verdiyi xəbər bütün ictimaiyyəti lərzəyə salmışdı. Bu məlumatdan sonra bəzi qəzetlər, yazıçılar dərhal əks təbliğata başlamışdı. Həmin dövrdə Wikileaksa qarşı çox sərt yazılar yazılmışdı. Bütün Qərbyönümlü jurnalistika ABŞ-ın cinayətlərinin üzünü örtmək, insani duyğuları, hissləri təhqir etmək üçün səfərbər olunmuşdu.
Həmin ərəfədə bütün dünyadakı ABŞ səfirləri bəzi jurnalistlərə təlimatlar verir və təlimatlandırılmış jurnalistlər Wikileaksa qarşı planlaşdırılmış formada informasiya müharibəsinə başlamışdı. Hətta Wikileaks tərəfdarı olan qəzetlərdə belə, sərt yazılar yazılmışdı.
Wikileaks rəsmilərindən ictimaiyyətə açıqlamalar verilirdi. Heç kim inana bilmirdi ki, ABŞ-a, ABŞ ordusuna belə şeylər demək mümkündür. Hələ bir qədər irəli gedib Wikileaks rəhbərliyinin cəzalandırılmasını istəyənlər də oldu. Onlar sənədlərin ilk dəfə yayımlandığı "Əl-Cəzirə"nin məlumatlarının doğru olmadığını və "Əl-Cəzirə"nin xəbər qaynağı olmadığını bildirirdilər.
Bu fikirləri səsləndirənlərin fikrincə, doğru məlumat, yalnız ABŞ və Avropa mətbuatında olmalıydı. Bizim jurnalistlərimiz də bu fikirdə idilər. Bir müddət sonra eyni məlumatlar dünya mətbuatında şəkillərlə birlikdə nəşr olunmağa başladı. Həmin vaxtı inanmağa başladılar. Amma o zamana qədər etdikləri haqsızlığı unutdular. Həmin illərdə qəzetlərdən biri, ABŞ səfirinin bu haqqsızlıqların təkzibi ilə əlaqədar müsahibəsini ilk qəzet olaraq verdikləri ilə öyünürdülər. Bu çox acınacaqlı bir vəziyyət idi.
Bizim bu müharibələri izləməkdə, qeyd etməkdə və xəbər verməkdə tək bir məqsədimiz var idi: "Biz insanıq". Heç bir siyasi, iqtisadi maraqlarımız yox idi. Bu bizim özümüzə, insanlığımıza, tariximizə hörmətin göstəricisi idi. Səfirlərdən pul alıb onu mühafizə edənləri ifşa etmədik. Bir neçə il keçməsinə baxmayaraq, bu cür insani haqqsızlıqlara tab gətirə bilməzdik. Çünki Əfqanıstanın işğalından bu yana əldə etdiyimiz məlumatlar dəqiq idi. Bizdə ağrılarla dolu bir tarixin qeyri-rəsmi qeydləri var. Bu bizim üçün siyasi baxışlarla hesablanmayacaq bir vəziyyətdir. Bizim tutduğumuz istiqamət tam olaraq insani dəyərlərin bərpası üçündür.
Buna görə də, hər məlumatı açıq söyləyə bilərik. Bu gün ortaya atılan qeydlərin böyük əksəriyyətini xəbər şəklində dəfələrlə vermişik. Hətta bundan da çoxunu. İllərdir ən kiçik detalları belə qeyd etməyə çalışdıq.
Biz fəaliyyətimiznən yüzlərlə elm adamının necə öldürüldüyünü, işğal altındakı ölkələrdə və dünyanın bir çox bölgəsində neçə əsir düşərgələri qurulduğunu, əsir ticarətini, gizli təyyarə səfərlərini, Avropa Birliyi ölkələrinin bu məsələlərdə rolunu, məzhəb qarşıdurması yaratmaq üçün hər növ örtülü əməliyyatların keçirildiyini, yüzlərlə insanların arasında düşmənçiliyin yaradıldığını, dini liderlərin necə və niyə öldürüldüyünü, işgəncə evlərini, bu işgəncələrin kimlər tərəfindən idarə olunduğunu və əmr verildiyini, və.s. məsələləri işıqlandırmağa çalışırıq.
400 min sənəd içində bunlarla əlaqədar həssas məlumatlar yoxdur. Bəli əhəmiyyətli məlumatlar olduğunu qəbul edirik. Bu sənədlərdə 15 min adamın ölümünün qeydə alınmadığı ortaya çıxıb. Ölümlər o qədər adiləşib ki, qeydə almaq belə əhəmiyyətsiz olub və bu ölüm hallarını gizlətməyə çalışıblar.
Yeni sənədlərdə 109 min 32 adamın ölüm məlumatı göstərilib. Bunların 66 min 81-i vətəndaş, 23 min 984-ü müqavimətçi, 15 min 196-ı İraq hökumət mənsubu, 3 min 771-i ABŞ əsgəridir. 170 min adam yaralanıb, 200 min adam nəzarətə götürülüb.
Bu məlumatlarda çatışmazlıqların olduğu açıqlanıb. Ölümlərin daha çox olduğu bildirilir. Bu sənədlərdə yalnız bir qisminin qeydi verilib.
Amma yenə də çox əhəmiyyətli bir məlumat əldə olunub. Önümüzdəki illərdə daha çox həssas məlumatların ortaya çıxacağı bildirilib. Bu məlumatlar içində insan ovu edən gizli qrupların fəaliyyətləri, avtobus partladan Fransa əsgərləri, toy mərasiminə atəş açan Polşa əsgərləri, öldürülən qadın və uşaqların dünyadan necə gizlədildiyi, Neva səhrasında düyməni basıb pilotsuz qırıcılarla necə qırğınlar törədildiyi, bu gün hələ hansı ölkədə, bölgədə işgəncə evi, əsir düşərgəsinin mövcudluğu, bu hadisənin necə bir sektora çevrildiyi, milyard dollarların necə paylaşdırıldığı, ABŞ əleyhdarı kimi görünən ölkələrin CİA ilə necə bir ortaqlıq qurduğu və sairlərin bu kimi çirkli işlərdə nə qədər və necə iştirak etməsi informasiyaları olacaq.
Artıq heç nəyi gizləmək mümkün deyil. Unutmayın, Taylanddan Polşaya, İsrailin Negev səhrasından Afrikanın cənubuna qədər bütün dünyaya yayılan gizli həbsxanalar, əsir düşərgələri, heç biri bağlanmayıb. Və Atlantik sahillərindən sakit Okeana qədər uzanan ərazidə müharibələr ara vermədən davam etməkdədir.
|
