Rusiya həm Türkiyənin Minsk Qrupunun tərkibinə salınmasını təklif edir, həm də Ermənistanın dili ilə ona "yox" deyir

Məhəllədə Əhməd adı ilə tanınan bir şəxs evinə gələndə görür ki, qonşusu Niva markalı bir maşın alıb. Maşının o tərəf, bu tərəfinə baxanda arxasında 4x4 yazısı gözünə dəyir. O da bunun qabağına bərabərlik işarəsi qoyub, 16 yazır. Qonşu maşını aparıb, Əhmədin yazdığını pozdurur. Bu hal bir neçə dəfə təkrarlanandan sonra, qonşu özü ustaya aparıb 16 yazdırır ki, Əhməd daha maşını cızıb, xarab etməsin. Bunu görən Əhməd 16-ın qabağında yazır: DÜZDÜR!

Həə, söz düşmüşkən, atalar "qonşun pisdir, köç" deyiblər. Bəzi hallarda heç köçmək də mümkün olmur. Elə Azərbaycanla Ermənistanın qonşuluğu kimi. Bu qonşuluqdan nə köçmək olur, nə də yaşamaq. Üstünə hücum etməyə də beynəlxalq təşkilatlar imkan vermir.

Artıq 18 ilə yaxın vaxtdır ki, ATƏT-ın Minsk qrupu bu iki qonşu arasında dostluq yaratmağa vasitəçilik edir. Amma nəticə günbəgün mürəkkəbləşir. Deyəsən, bu gedişlə münasibətlərə aydınlıq gətirmək mümkün olmayacaq. Çünki həm baş verən proseslərə yanaşma səhvdir, həm də super dövlətlər regionda bu münaqişədən şəxsi maraqlarına görə istifadə edirlər. İndi də münaqişənin həllində vasitəçilik edən Minsk qrupunun hazırki formatına dəyişikliyin zəruriliyi vurğulanır. Bu tərkibə Türkiyənin əlavə olunma təklifi Rusiyadan gəlib. Bax elə maraqlısı budur. Qarabağ problemini  yaradan və uzun illər həll olunmasına ciddi əngəllər yaradan Rusiya belə təkliflə əslində özünü ifşa edir. Bildiyimiz kimi son zamanlar Minsk qrupunun fəaliyyəti hətta rəsmi Bakı tərəfindən kəskin tənqid olunur. Türkiyə rəhbərləri də Azərbaycana ən yaxın müttəfiq kimi bu tərkibdən razı qala bilməzlər. Moskva Ankaranı susmağa və Minsk qrupunun faliyyəti ilə razılaşmağa bu yolla məcbur edir. Başqa tərfədən də prosesin uzanması üçün vaxt qazanmaq istəyir. Rusiya həm Türkiyənin tərkibə salınmasını təklif edir, həm də Ermənistanın dili ilə ona yox deyəcək.

Məsələnin digər tərəfi isə beynəlxalq təşkilatların və bu münaqişədə birbaşa iştirak edənlərin yanaşmasından asılıdır. Vasitəçilərin kimdən ibarət olmasına baxmayaraq, bu yanaşma ilə problem həll olunmayacaq. Çünki, vasitəçilərdən heç biri Ermənistanı işğalçı kimi tanımır. Azərbaycanla Ermənistan bu münaqişədə bərabər hüquqlara malikdirlər. Ona görə də BMT, Avropa Şurası və ATƏT işğalçı Ermənistana təzyiq etmirlər. Bir sözlə, yanaşma dəyişməyənə qədər, istər Türkiyə, istərsə də hər hansı başqa dövlət bu tərkibdə olsa da, Azərbaycanın xeyirinə heç nə vəd etmir.

Eyni zamanda ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin pozulması da Dağlıq Qarabağ məsələsində sükanı tam olaraq Rusiyanın əlinə verir. Bundan əlavə qonşu İran Qarabağ münaqişəsinin həllində vasitəçiliyini təklif edib. Onun vasitəçiliyi əslində reallığı əks etdirir. Lakin Ermənistan din faktorunu əsas tutaraq, İranın təklikdə, Türkiyənin isə Minsk qrupunun tərkibində vasitəçi olmalarına heç zaman razılıq verməyəcək.

Xatırladaq ki, ABŞ, Rusiya və Fransa xristian ölkələridir. Heç şübhəsiz ki, onların dini təəssübkeşliyi Azərbaycanın xeyirinə və ərazi bütövlüyünün təmin olunmasına imkan verməyəcək!..