Biz insanlar yaradılışımıza uyğun olaraq cəmiyyət halında yaşamağa məcburuq. Çünki hamımız üçün imtahan sayılan dünya həyatında hər an çətinliklə qarşı-qarşıya qala bilərik. Və əlbəttə ki, bu problemləri fərdi səy və qabiliyyətlərlə həll etməyi həmişə bacarmırıq. Məhz bu nöqtədə fərqli imkanları bir yerə toplayan cəmiyyətə olan ehtiyac ortaya çıxır.

Ailəmiz və qohumlarımızdan sonra problemlərimizin həllində köməyinə müraciət edəcəyimiz ən yaxın dostlarımız qonşularımızdır. Necə deyərlər, yaxın qonşu uzaq qohumdan yaxşıdır. Əxlaqi xüsusiyyətlərə sahib, insani dəyərlərə hörmət edən, başqalarının haqlarını, namus və şərəfini ən az özününkü qədər müqəddəs və toxunulmaz qəbul edən, etibarlı, dürüst qonşu dünya həyatının ən gözəl nemətlərindəndir. Bəli, insanın sevincini paylaşan, qəm-kədərinə ortaq olan qonşularının olması həqiqətən böyük bir bəxtiyarlıqdır. Əlbəttə, bunun əksi olaraq güvən verməyən, əxlaqi xüsusiyyətlərdən məhrum bir qonşunu heç kimə arzulamazdım. Bu yerdə Həzrət Məhəmməddən bir hədisi nəzərinizə çatdırmaq istərdim. Bir şəxs Həzrət Peyğəmbərin (s) yanına gəlib deyir: "Bir ev almaq istəyirəm, harada alsam daha yaxşı olar? Cəhinə, Məzinə, Səqif, yoxsa Qureyş qəbiləsinin yanında?" Həzrət Peyğəmbər (s) buyurdu: "Əvvəl qonşunu, sonra evi və əvvəl yoldaş seç, sonra gedəcəyin yeri". Peyğəmbər (s) bununla ev almaq və ya tikmək istəyən şəxslərə gələcəkdə kimlərlə qonşu olacaqlarına diqqət yetirmələrinə, həmçinin yola çıxmaq istəyərkən də hər şeydən əvvəl özünə yaxşı yol yoldaşı seçməyi tövsiyə etmişdir.

Müqəddəz dinimiz fərd və cəmiyyət olaraq həyatımızın hər anı ilə əlaqədar fəzilət yüklü qanunları özündə ehtiva edir. Həmçinin yaşayışımızın imtina edilməz bir parçası olan qonşuluğun əhəmiyyəti barədə də həssaslıqla dayanır. Qurani Kərim də �Allaha ibadət edin və Ona şərik qoşmayın! Ata-anaya, qohum-əqrabaya, yoxsullara, yaxın və uzaq qonum-qonşuya, yaxın yoldaş və dostlara, (pulu qurtarıb yolda qalan) müsafirlərə, sahib olduğunuz qul və kənizlərə yaxşılıq edin! � ("Nisa", 36) ayəsində  bəndələrin hüquqlarından, insanlarla birlikdə yaşamağın ədəblərindən danışılır, həmçinin qonşularımızla yaxın əlaqələrin qurulması hər bir müsəlmanın boynunda olan bir bir vəzifə olaraq vurğulanır.

Bəs qonşularımızın bizim üzərimizdə nə kimi hüquqları var? Möminlərin əmiri Həzrət Əli (ə) öz vəsiyyətində buyurur: "Qonşulara münasibətdə Allahdan qorxun. Onları Peyğəmbər tapşırmışdır. Həzrət (s) qonşuları elə tapşırardı ki, onların da vərəsələrdən sayılıb irs aparacaqlarını güman edərdim".  Aləmlərə rəhmət olaraq göndərilən Həzrət Peyğəmbərimiz qonşuların hüquqları barədə buyurardı: "Əgər qonşularınız sizdən kömək istəyirlərsə yardım etməli, borc istədikdə (imkan daxilində) verməli, bir şeyə ehtiyac duyduqda ehtiyaclarını təmin etməli, uğur qazandığı zaman onu təbrik edib sevincinə şərik olmalı, xəstələnərsə görüşünə getməli, əzizlərindən birini itirdiyi zaman başsağlığı verməli, dünyasını dəyişdiyi zaman dəfn mərasimində iştirak etməli, ev tikdiyin zaman icazəsi olmadan onun evinə külək və günəşin düşməsinin qabağını kəsməməli və meyvə aldığın zaman ona da verməlisən. Әgər bunu etməzsinizsə heç olmasa uşaqlarınız əlində meyvə küçəyə çıxmasın. Çünki, yoxsul qonşunuzun uşağının meyvəyə tamahı düşə bilər. Ləziz yeməklər bişirdiyin zaman onlara da bir pay verin və yeməyin iyi ilə onları buna həsrət qoymayın".

Beləliklə, aydın oldu ki, qonşuya yaxşılıq etmək, sevinc və kədərini paylaşmaq dinimizin gərəyidir. Bundan əlavə, rəvayətlərə görə yaxşı qonşuluq ruzinin artmasına səbəb olur. Həmçinin İmam Sadiq (ə) bu barədə buyurur: "Qonşularla gözəl rəftar etmək ömrü uzadır və yerlərin abadlaşmasına səbəb olur".

 Sözləri və nümunəvi həyatıyla hamımıza örnək olan Əziz Peyğəmbərimizin və Onun Əhli-beytinin bu kimi tövsiyələri hər zaman könüllərimizdə öz  yerini almalıdır. Təssüf ki, hazırda bir-birimizlə əlaqələrimizin zəifləyib, hətta itmə nöqtəsinə gəldiyi çağda yaşayaraq, günü-gündən izdihamlar içində təkləşirik. Kədərli də olsa qeyd etməliyim ki, yaşadığımız zəmanədə ata övladından, övlad ailə ocağından, qonşu da qonşusundan qaçır. Çünki heç kimin başqasına inamı qalmayıb. Gəlin hər birimiz "mən"i "biz" edən dinimizin rəhmət qaynaqlı bu çağırışlarını əlimizdə şüar tutaraq, nə dərya içində susuzluq çəkək, nə də izdihamlar içində tək qalaq. Yazımın sonunu məsumlarımızın bir hədisi ilə bitirmək istəyirəm:  "Öz nəfsiniz üçün istəmədiyinizi mömin qardaşınız üçün də arzulamadıqca əsl mömin ola bilməzsiniz".