BMT-də dominantlıq edən təcavüzkar dövlətlərin total maraqları onu cılız, etibarsız və əhəmiyyətsiz quruma çevirib

Azərbaycan ikinci dəfə müstəqillik əldə edəndən bir neçə ay sonra - 1992-ci il mart ayının 2-də Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) üzvü oldu. Və bununla da beynəlxalq hüququn subyektinə çevrildi. İndi o vaxtdan düz 18 il keçir. Azərbaycanın belə bir nəhəng təşkilatda yer alması, beynəlxalq hüququn subyektinə çevrilməsi, bu müddətdə xeyli ölkə ilə diplomatik münasibətlər qurması, əlbəttə, çox yaxşıdır. Ancaq hər bir ölkənin, xalqın həyatında elə taleyüklü problemlər olur ki, onun həlli prioritet təşkil edir. Bu baxımdan Qarabağ münaqişəsinin çözümü qalan digər problemlərdən öndə durmalıdır. Şübhəsiz ki, bu, Azərbaycan üçün belədir.

Bəs 192 dövlətin təmsil olunduğu BMT-də necə, ölkələr arasındakı konfliktlərin, konkret olaraq Qarabağ münaqişəsinin həllinə münasibət necədir? Ümumiyyətlə, bu qurum 18 ildə Azərbaycana nə verib? Əlbəttə, dünya ölkələrinin, o cümlədən Azərbaycanın hansısa beynəlxalq qurumda birləşməsi müsbət haldır. Problemlərin qabardılması, bunun üçün tribuna kimi BMT-dən istifadə edilməsi, ölkələrin bütün sahələr üzrə bir-birinin təcrübəsindən istifadə imkanı qazanması baxımından beynəlxalq təşkilatın əhəmiyyəti böyükdür. Hansısa taleyüklü məsələnin bu qurumda müzakirəyə çıxarılması, dünya dövlətlərinin qlobal səciyyə daşıyan problemlərin birgə həllinə çalışması da təqdirəlayiqdir. Amma müzakirələrin aparılması, hansısa ölkənin problemlərinin, dövlətlərarası münasibətlərin, təcavüzkarlıq, işğalçılıq faktının qabardılması, qurumun Baş Assambleyasının, yaxud Təhlükəsizlik Şurasının gündəliyinə salınması, bu istiqamətdə müzakirələrin aparılması heç nəyi həll etmir.

Uzun illərin təcrübəsi göstərib ki, belə müzakirələr qurumdan ötrü, ən yaxşı halda, qəbul olunan hansısa sənədin ağ kağıza köçürülməsi və toz basmış arxivə göndərilməsi üçün maraqlıdır. Təbii ki, müəyyən istisnalar da var. Acınacaqlı fakt bu istisnaların uzun illərdir ki, dünyanı sözün əsl mənasında fırladan, barmağına sarıyan, şərqdən qərbə, cənubdan şimala sürüyən bir neçə şarlatan dövlətlərə aid olmasıdır. Məsələn, 22 illik Qarabağ probleminin hətta müzakirəsini belə BMT-nin gündəliyinə salmaq müşkülə çevrilib. Başda Amerika olmaqla bu qurumda təmsil edilən demokratiya maskalı nəhəng imperialist dövlətlər ölkəmizin ərazi bütövlüyünün əleyhinə səs verdilər. 60 illik Fələstin məsələsi elə bu zaman kəsiyində dəfələrlə BMT-də qaldırılsa da, məzlumların fəryadına yox, zalımların zülmünə dəstək göstərildi. Ancaq qurumda dominantlıq edən ABŞ-ın bir göstərişi ilə İraqın, Əfqanıstanın işğalına xeyir-dua verildi.

Bəli, ölkəmizin BMT-yə qəbul olunmasından 18 il keçir. Elə ATƏT-in Minsk Qrupu da 18 ildir ki, Qarabağ probleminin nizamlanması istiqamətində vasitəçilik etməklə məşğuldur. Amma Fransadan olan keçmiş həmsədr demişkən, bu müddətdə münaqişənin nizamlanması ilə yox, Stepanakertdə (oxu: - Xankəndində) tut arağı "gillətməklə" məşğul olublar. Stepanakertin, havası qucaqda "haxçı" yatırdan sərxoş salonlarında isə spirt qoxulu vasitəçilərdən problemin həllini gözləmək olmaz. Çünki ATƏT-də, Avropa Şurası da BMT-nin törəmələridir.

Xatırladaq ki, İsrailin bir neçə il öncə Livana təcavüzü zamanı sözügedən beynəlxalq qurumun tutduğu mövqe onun haqqında yuxarıda deyilənləri bir daha sübut elədi. Əslində BMT həmişə belə olub. Yəni birləşmiş deyil, böyük millətlərin (oxu: - dövlətlərin) təşkilatı olan bu qurum, yarandığı gündən öz "cibinin" maraqları xatirinə onu təsis edənlərin mənafelərinə xidmət edib. Orda təmsil olunan ölkələrin mənafeləri isə azmanların bütün növ maraqlarından kənarda nəzərə alınmayıb. Ən böyük ədalətsizlik nümunəsi kimi elə bunu xatırlatmaq kifayətdir ki, dünyanın 200-dən çox ölkəsinin taleyi veto hüquqlu 5 dövlətə tapşırılıb. Və həmin 5 dövlət də dünyanı istədiyi kimi idarə edir, istədiyi səmtə sürükləyir. Elə BMT-nin özünü də... Sürüklənən qurumdan nəsə gözləməyə dəyərmi? Əsla!