Ölkəmizdə demoqrafik vəziyyət stabildir. İnsanlar arasında ailə qurmağa və
övlad sahibi olmağa olan məhəbbbət qalmaqdadır. Təbii ki, bütün bunlara səbəb
kimi biz tarixən formalaşmış adət və ənənələri, o cümlədən dinin təsirini göstərə
bilərik. Ancaq, bütün bu sadaladıqlarım ilə yanaşı qloballaşan dünyanın
bəzi mənfi təsirlərini də cəmiyyətimiz hiss etməkdədir. Beləki, vaxtı ilə öz
əsassız və məntiqsiz konsepsiyaları ilə Avropa və qərbi qocalaşdıran nəzəriyyəçilər indi də qocaman şərqin
üzərində işləməkdədirlər.
Bu dəfəki
araşdırmam statistik göstəricilər və reallıqlar haqqındadır. Beləki, ideologiya
qaynağı qərb olan bəzi mütəxəssislər və onların regionlar üzrə nümayəndələri
hər vəchlə ölkə əhalisi arasında ailə qurulması yaşını qaldırmağa çalışırlar. Nümunə kimi desəm, onlar düşünürlər
ki, 18 yaşına çatmış bir insan əgər ailə qurursa, o həyatında ən böyük səhv addımı
atmış olur. Səbəb kimi də əsassız boşanma, ailə planlaşdırılmasını göstərirlər. Cəmiyyət arasında, kiv-lərdə, dəyirmi
masa və müzakirələrdə biz bu kimi fikrlərə tez-tez rast gəlirik-"Erkən
yaşlarında nigah ailələrin dağılmasına səbəb olur", "Ailə planlaşdırılması
əsasən 25-29 yaş arasında daha düzgün olar" və s. Halbuki, deyilən bu
fikrlərin arxasında heç bir real statistik göstərici durmur. Hər
hansısa bir tədqiqat və
statistika göstərmədən gənc yaşlarında evliliyə qarşı çıxanlar cəmiyyəti, ailə
qurmaq istəyən gəncləri əsassız boşanma hədəsi ilə qorxudurlar.
Reallıqda
isə statistik göstəricilər bunun tam əksindən xəbər verir. Ən çox boşanma nəinki gənc yaşlarında
və erkən nigahda müşahidə edilir, əksinə tam orta yaş
dövründə özünü biruzə
verir. Rəsmi statistik məlumatlara istinadən deyə bilərəm ki, ən çox boşanma,
yaşı kişilərdə 30-39, qadınlarda isə 25-29 yaş aralarına təsadüf edir. Əksinə,
gənc yaşlarında, əsasən 18 yaş aralarında nigahların sayı 35 olmuşdur ki, (2008-ci ilin rəsmi məlumatlarına
görə) bunlardan yalnız 5-də boşanma halı olmuşdur. Bu da erkən yaşlarında nigah
bağlayaraq ailə quran ailələrin cəmi 14 faizinin sonrada dağılması ilə
nəticələnməsi deməkdir. Bu boşanmaların da səbəbi heç də gənc yaşlarında ailə
qurmaq olmamışdır. Göründüyü kimi, statistik göstəricilər bu fikrdə olan və
cəmiyyət arasında katalizator rolunu oynayan şəxslərin iddialarını əsassız
çıxarır və gənc yaşlarında ailə qurmaq istəyən insanlara
xeyir-dua verir.
Şükrlər olsun ki, bu gün ölkəmizdə bu sahədə işlər təbii
şəkildə tənzimlənir. Müqayisə üçün deyə bilərəm ki, Estoniya höküməti ailə
quraraq övlad dünyaya gətirən valideynlərə yüksək səviyyədə sosial güzaran vəd etsə də, bu ölkədə övlad
dünyaya gətirmək demoqrafik problemə çevrilib və əhali arasında qocalma sürətlə artır.
Təbii ki, aparılan tədqiqatlar bunu əsasında cəmiyyətdə mövcud mənəvi
boşluqların olmasını göstərir. İnsanlarda özünüsevərlik və eqoizmin baş alıb
getməsi, övlad dünyaya gətirib tərbiyyə etmək əvəzinə it-pişik saxlayıb
minlərlə pul xərcləmələrinə gətirib çıxarmışdır. Biz də isə tam əksini müşahidə
edirik. Ölkə əhalisinin 98 faizinin müsəlman olması və İslama etiqad
etməsi faktoru bu işi təbii şəkildə qaydasına qoyub. O cəhətdən bizim
hökümətin bəxti gətirib ki, xalqımız öz dini rituallarına və göstərişlərə
sadiqdir. Çünki, İslam buyurur ki, "Allah yanında heç bir iş izdivac qədər
sevimli deyil" və yaxud "İzdivac edən hər bir şəxs səadətin yarısını əldə
etmişdir".
Əgər qərbdəki, xüsusən ABŞ-dakı vəziyyət ilə maraqlansaz, o
halda çox acınacaqlı vəziyyət ilə qarşılaşacaqsınız. Misal üçün bir neçələrini
mən bu araşdırmada göstərmişəm. Beləki son illərdə ABŞ-da boşanma halları on
dəfə artmışdır. Təqribən hər dörd nikahdan biri boşanma ilə nəticələnir.
Amerikada qadınların əksəriyyəti evləndikdən iki, səkkiz və ya iyirmi ay sonra
ərlərindən ayrılırlar. Hər il 150 min körpə boşanmanın qurbanı olur. İsveçdə isə son əlli il ərzində
boşanma min faiz çoxalmışdır. Fransada da bu rəqəm ildə 70%-dən artıq olur.
Birinci və xüsusilə də ikinci dünya müharibəsindən sonra nikahların sayının
kəskin azalmasına səbəb olan amillərdən başlıcası əxlaqi pozğunluqların artması
idi. Gənclər ailə qayğısı çəkmədən, məsuliyyətsiz yaşamağı nikahdan daha üstün
tuturdular. Fransada ildən-ilə boşanmaların artmasını görən "ailə federasiyası"
təşkilatı dövlətdən 1945-ci ildə ləğv olunmuş qanunun yenidən tətbiq olumasını
tələb etmişdi. Həmin qanuna görə evlənmənin ilk üç ilində hər cür boşanma
qadağan edilirdi. İngiltərədə belə qanun aşağıdakı iki halın istisna edilməsi
ilə icra olunurdu:-"Ər tərəfindən fövqəladə vəhşilik və kobudluq, qadın
tərəfindən hədsiz pozğunluq və xəyanət".
Bütün bunların nə üçün baş verdiyini isə alimlər çoxdan
araşdırmışlar. Beləki, doktor Əli Şəriəti "Fatimə Fatimədir" adlı kitabında
belə yazır: "Qadın öz təravətli dövrünü azad cəmiyyətin restoranlarında,
parklarında, kazinolarında xərcləyir və bir də onda ayılır ki, ətrafda kimsə
yoxdur. Onu yalnız keçmiş xatirələrdən ləzzət almaq üçün yada salırlar. Kişi də
eyni həyat tərzini yaşayır. Hər bağçadan bir gül dərib, cinsi qüvvəsini
sağa-sola xərcləyir. Bir müddət sonra "azad" kişidə ümumiyyətlə, qadın cinsinə
maraq qalmır. Cinsi istəyini dünya sərvətinə maraq, əyləncələr əvəz edir. Amma
bir vaxt gəlir ki, "azadlıq"dan yorulmuş kişi və qadın tənhalıq hissindən yaxa
qurtarmaq üçün ailə qurmaq qərarına gəlirlər. Ailə qurulur. Amma bu ailənin
əsasını nə gənclik eşqi, nə də hansısa ali məqsəd təşkil etmir. Bu ailədə
hansısa müqəddəslikdən söhbət belə gedə bilməz. Onlar nə üçün həyat
qurduqlarını özləri daha yaxşı bilirlər. İzdivac mərasimləri istər meriya,
istərsə də kilsədə çox təmtəraqlı keçirilir. Maraqlıdır ki, 200-300 gəlindən
təqribən 10 %-i gəlinlik paltarı geyir. Onlar etiraf edirlər ki, bu yaşda
gəlinlik paltarı geyinmək münasib deyil. Demək olar ki, toy mərasiminin səhəri
hərə öz işinin ardınca gedir. Çünki yeni ər-arvadı bir yerdə saxlayası elə bir
səbəb yoxdur. "Hər şey" artıq çoxdan xərclənmişdir.Bəzən də toy mərasiminin
qurulmasına yenicə doğulmuş körpə səbəb olur. Qanun izdivac tələb edir! Qətiyyətlə deyə bilərik ki, qərbdə və
okeanın o tayında ailə əsasları çox kövrəkdir. Ailədə doğulan körpələr "azad"
ata-ananın diqqət mərkəzində olmur. Çox vaxt qurulmuş ailə çox tez bir zamanda
iki ünvanda yaşamağa başlayır, yəni ər - ayrı, arvad - ayrı!".
Xülasə, hər bir kəsin nə vaxt ailə quracağına ancaq və ancaq
hörmət bəsləmək olar. İslam ailə qurmaq məsələsində insanlara yalnız
tələsmədən tələsməyi
tövsiyyə edir. Tam fərqli formatda, bizim bəzi qərbli ekspert və
nəzəriyyəçilər isə
dezinformasiya xarakterli və yalançı statistika ilə gənclər arasına təhlükəli
toxum səpmək və evliliyin qarşısını almağa çalışırlar.