Tarix:31-01-2017 11:30
Sonuncu dağıdıcı Şamaxı zəlzələsindən 115 il keçir - FOTO
Şərh yaz
“Şamaxıda tarixən doqquz güclü, dağıdıcı zəlzələ olub. Odur ki, bu gün Girdiman və Pirsaat çayları arasında yer altında doqquz Şamaxı şəhəri yatır. Bu şəhərlər də özlərində, təbii ki, o qanlı faciələrin acısını və dəhşətlərini yaşatmaqdadır...” AMEA-nın 2009-cu ilin mayında Şamaxının tarixi ilə bağlı keçirdiyi elmi konfransda tarixçilərdən birinin pafosla söylədiyi bu fikir heç də təsadüfi deyil.
 
Məlumdur ki, tarixən Şamaxıda təkrarlanan güclü zəlzələlər baş verib. Bəzi mənbələrdə bunlardan doqquzunun xüsusilə dağıdıcı olduğu bildirilir. Hər dəfə də şəhər tamamilə yerlə-yeksan olub. Sonuncu, ən dağıdıcı zəlzələ isə 115 il bundan əvvəl, 1902-ci il yanvarın 31-də, gündüz saat 12 radələrində baş verib. O vaxt Şamaxının 22 min əhalisi vardı (1897-ci il siyahıyaalmaya görə). Təbii fəlakət zamanı şəhər tamamilə dağılıb, maddi mədəniyyətimizin nadir nümunələri yerlə-yeksan olub və ya yer altına gömülüb. O vaxt mətbuatda bu hadisəni “Qiyamət günü” adlandıranlar da vardı. 6,9 bal gücündə baş verən zəlzələ zamanı 2000 nəfərdən çox insan həlak olub (bəzi məlumatlara görə, 3000 nəfər), minlərlə insan yaralanıb, 20 min nəfərədək əhali evsiz-eşiksiz qalıb, 4 min yaşayış evi, 8 qədim məscid, 2 kilsə, 10-dan çox mədrəsə, 40 qədim Şərq hamamı, onlarla ticarət obyekti, bazar-dükan dağılıb.
 
1902-ci il zəlzələsi Şamaxı qəzasındakı 126 kəndi də əhatə edib və bu yaşayış məntəqələrində 3 mindən çox ev, 40 məscid və çoxlu sayda təsərrüfat tikililəri yerlə bir olub.
 
Qeyd edək ki, bu faktlar Sankt-Peterburq şəhərində ötən əsrin əvvəllərində çap olunan “Niva” adlı nəşrin 97-ci sayında da öz təsdiqini tapıb və hazırda həmin nəşrin zəlzələ ilə bağlı səhifələri Şamaxı Tarix–Diyarşünaslıq Muzeyində saxlanılır.
 
Yeri gəlmişkən, istər 1902-ci ildəki, istərsə də əvvəlki zəlzələlərlə bağlı maraqlı bir məqam da diqqəti cəlb edir. Belə ki, dağıdıcı zəlzələlərdən sonra yerli əhaliyə aktiv seysmik zonada yerləşən Şamaxıdan köçüb getmək kimi təkliflər olunur. Lakin hər dəfə də insanlar öz yurdlarından ayrılmayıblar. Hətta 1902-ci il zəlzələsindən əvvəlki, 1859-cu ildə baş vermiş dağıdıcı fəlakət nəticəsində Şamaxının quberniya şəhəri statusunu və ticarət yollarının kəsişdiyi iqtisadi əhəmiyyətli rolunu itirməsindən sonra da yerli əhali şəhərin köçürülməsinə qəti etiraz edib.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Orphus system Mətndə orfoqrafik səhv aşkar etdinizsə, həmin hissəni qeyd edib Ctrl + Enter düymələrini sıxın.
Xəbərlərimizi Faktxeber.com-un facebook səhifəsində də izləyə bilərsiniz.
İmza :
Teqlər :
Sonuncu - dağıdıcı - Şamaxı - zəlzələsindən - 115 - il - keçir - - - FOTO -
Paylaş :
Mail Yazdır Şərh yaz 0 dəfə şərh edilib
Tarix:31-01-2017 11:30 - Oxundu: 785
Tarix
22-04-2017 11:07 22 aprel – "Beynəlxalq Yer günü"dür
19-04-2017 22:17 XIX əsrdə Qarabağda yaşamış qaradərili kimdir? - MARAQLI
15-04-2017 10:23 Balakəndə Qafqaz Albaniyası dövrünə aid tarixi abidə tapılıb - FOTO
10-04-2017 10:06 İngiltərədə Qədim Romanın yaşayış məskəni aşkarlanıb - FOTO
31-03-2017 09:12 Bu gün Azərbaycanlıların Soyqırımı Günüdür
06-03-2017 09:01 Bu gün Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin vəfatının ildönümüdür
25-02-2017 21:43 XX əsrin faciəsi: Xocalı soyqrımından 25 il keçir - VİDEO
23-02-2017 16:17 23 fevral hələ də bu ölkələrdə qeyd olunur...
11-02-2017 10:09 Şuşa rayonunun Malıbəyli və Quşçular kəndlərinin işğalından 25 il ötür
02-02-2017 10:56 2 fevral Gənclər günüdür!
31-01-2017 11:30 Sonuncu dağıdıcı Şamaxı zəlzələsindən 115 il keçir - FOTO
31-01-2017 09:34 Bu gün Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin doğum günüdür
27-01-2017 14:40 Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümünə dair tədbirlər planı təsdiqlənib
20-01-2017 00:01 Azərbaycan 20 yanvar faciəsinin 27-cü ildönümünü qeyd edir
14-01-2017 14:02 Milli Qəhrəmanın anım tədbiri keçirilib - FOTO
12-01-2017 19:24 Tarix Muzeyində “Azərbaycan Səfəvilər dövləti” bölməsi yenilənib
09-01-2017 10:54 Azərbaycanın ilk şəhid qadın jurnalistinin ölümündən 26 il ötür
06-01-2017 10:55 Həyətindən xanlıq dövrünə aid gümüş pullar tapdı - VİDEO
28-12-2016 09:37 Xankəndinin işğalından 25 il ötür
19-12-2016 11:06 19 dekabr - Beynəlxalq Yoxsullara Yardım Günüdür
08-12-2016 11:41 İsmayıllıda 2300 il yaşı olan kərə yağı saxlanılır
03-12-2016 10:47 Bu gün Beynəlxalq Əlillər Günüdür
28-11-2016 11:46 Ağdamda 3 min illik daş kitabələr tapıldı - FOTO
20-11-2016 12:00 Qarakənd faciəsindən 25 il ötür
14-11-2016 10:48 Bu gün Diabet Günü qeyd edilir
12-11-2016 10:26 Bu gün Azərbaycanda Konstitusiya Günüdür
29-10-2016 10:23 Zəngilansız 23 il - VİDEO
28-10-2016 12:42 Azərbaycanı “Ginnesin rekordlar kitabı”na salan FACİƏ
21-10-2016 10:40 Kərbəlayi İsmayıl Çimənin abidəsindəki Azərbaycan bayrağı dəyişdirildi - FOTO
18-10-2016 15:59 Naxçıvanın tarixi ilə bağlı MÜHÜM TAPINTI
14-10-2016 15:36 Tovuz sakini maraqlı xobbisi – 1 tonluq küp – FOTO
05-10-2016 09:47 Bu gün Beynəlxalq Müəllimlər Günüdür
15-09-2016 10:43 Bakının daşnak-bolşevik işğalından azad edilməsindən 98 il ötür
06-09-2016 09:35 Vətəndaşlar tarixi əşyaları muzeylərə necə təhvil verə bilər - VİDEO
31-08-2016 09:37 Qubadlının işğalından 23 il keçir - VİDEO
23-08-2016 10:06 Füzuli və Cəbrayıl rayonlarının işğalından 23 il ötür
17-08-2016 10:57 Azərbaycanda yaşı 5000 ildən çox olan şəhər aşkarlanıb - VİDEO
11-08-2016 10:28 Qafqazın ƏN QƏDİM məbədi tapılıb - Cəlilabadda
09-08-2016 09:19 Naqasakidə atom hücumunun 71-ci il dönümü yad edilib
08-08-2016 11:12 8 avqust – Beynəlxalq Oftalmoloqlar Günüdür
04-08-2016 12:37 Böyük Vətən müharibəsi illərində Krım - FOTO
01-08-2016 10:07 Bu gün Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günüdür
25-07-2016 12:01 Bu gün Azərbaycanın 2 Milli Qəhrəmanının ad günüdür
14-06-2016 10:24 Quql öz dudlını qan qruplarını kəşf edən alimə həsr etdi - FOTO
13-06-2016 12:33 Gəncə qiyamından 23 il keçir
01-06-2016 10:33 1 iyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günüdür
28-05-2016 00:01 Azərbaycanın milli bayramı - 28 May Respublika Günü
19-05-2016 10:27 15 nəfərin ölümü ilə nəticələnən faciədən 1 il ötdü
17-05-2016 09:26 Laçınsız 24-cü il
12-05-2016 10:46 Ermənilərin hər gün pozduğu razılaşmadan 22 il ötür
30-04-2016 13:46 BMT-də 822 saylı qətnamənin qəbulundan 24 il ötür
30-04-2016 10:39 ADNA terrorundan 7 il ötür
26-04-2016 10:55 7 min nəfəri məhv edən dəhşətli Çernobıl faciəsindən 30 il ötür - FOTO-VİDEO
13-04-2016 15:56 Masallıda qeyri-adi, qədimi daşlar tapılıb - VİDEO
12-04-2016 11:22 Bu gün Ümumdünya Aviasiya və Kosmonavtika Günüdür
02-04-2016 10:22 Kəlbəcərin işğalından 23 il ötür
31-03-2016 11:49 Quba SOYQIRIMInın daha bir nişanəsi - Alpan qəbristanlığı - FOTO
31-03-2016 09:37 31 Mart - Azərbaycanlıların Soyqırımı Günüdür
19-03-2016 11:08 Bakıdakı metro teraktından 22 il ötdü
04-03-2016 11:49 Stalin və Birinci Pyotrun sənədləri Rusiyaya qaytarıldı - VİDEO

Xəbər Lenti
Bu gün ən çox oxunanlar

Bakı-Sumqayıt yolunda qəzanı belə sürücülər yaradır - VİDEO
26-04-2017 12:57
DYP sizi 60 AZN cərimə edə bilər - Sürücülərin DİQQƏTİNƏ - VİDEO
26-04-2017 11:37
Boliviya Çempionatında futbol tarixinin nadir qolu qeydə alınıb - VİDEO
26-04-2017 09:40
Tovuzda filial müdirini qətlə yetirən şəxs gizlətdiyi pul torbasını verdi
26-04-2017 09:30
Əli İnsanov 7 il 5 gün müddətinə azadlıqdan məhrum edildi
26-04-2017 16:42
Bakıya yeni prokuror təyin olunub
26-04-2017 12:33
Sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb
26-04-2017 12:23
ABŞ-da hamı bu oğrudan danışır - VİDEO
26-04-2017 15:23
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Biz AŞPA-nın qərarını tanımırıq
26-04-2017 10:09
10 il sonra anasını görən gəncin sevinci - VİDEO
26-04-2017 15:52
Sorğu
Səs ver Nəticələr

Ölkə Siyasət
Dünya Münasibət
Hüquq İqtisadiyyat
Hərb Təhsil
Araşdırma Analiz
Hadisə, Kriminal Top Secret
İdman Maraq Dünyası
Mənəviyat Ailə-Uşaq
Sağlamlıq Foto
Tarix Video
Texnologiya Mədəniyət
Reportaj Vətən uğrunda
Рейтинг@Mail.ru ® 2009 FAKTXEBER.COM - Azərbaycan Onlayn Xəbər Portalı

Firefox 3.6+, GoogleCrome10+, Opera 9+, Macromedia Flash, 1360 x 768

Dərc olunan materilların mətninə görə, redaksiya heç bir məsuliyyət daşımır.
Saytdakı materiallardan istifadə edərkən istinad zəruridir.


Rss - Saytın Xəritəsi - Dizayn : AA Design

Faktxeber.az