Havaların qəfil soyuması ilə ölkədə baş verən təbii fəlakətlərin (sel, torpaq sürüşməsi və sair), həmçinin ehtiyatsızlıq üzündən baş verən hadisələr(yanğınlar, dəm qazından zəhərlənmələr) nəticəsində ölən və yaralananların sayı daha da artır. Təkcə dünən ölkə boyu 8 yanğın hadisəsi qeydə alınmışdır.
Bəs görəsən belə halların qarşısını almaq üçün nə etmək, hara müraciət etmək lazımdır.
Təbii fəlakətlər baş verdikdə hara müraciət etmək olar?
“112” qaynar telefon xəttinin operatorları 24 saat ərzində (fasiləsiz) daxil olan məlumatları qəbul edir və tədbirlər görülməsi üçün müvafiq strukturları xəbərdar edir.
Sel və daşqın zamanı insanlar hansı qaydalara riayət etməlidir?
• Sel baş veridikdə evin xaricindəsinizsə, dərhal yüksək bir yerə çıxmaq;
• Su yatağında və ya çuxur bir yerdəsinizsə, dərhal ərazini tərk etmək;
• Selin baş verdiyi bölgəni dərhal tərk etmək;- Əhəmiyyətli əşyalarınızı təhlükəsiz yerə daşımaq;
• Özünüzlə və müəyyən miqdarda quru, konserviləşdirilmiş qida və su götürün;
• İlk yardım vasitələri və ailənizin ehtiyacı olduğu və ya istifadə etdiyi dərmanları götürün.
Uşaqlar, yaşlı və ya xəstə insanlar qapı arxasında və ya hər hansı köməksiz vəziyyətdə qaldıqda hara müraciət etməlidir
• “112” qaynar telefon xəttinin operatorları 24 saat ərzində (fasiləsiz) daxil olan məlumatları qəbul edir və tədbirlər görülməsi üçün müvafiq strukturları xəbərdar edir.
Qaz iyi hiss etdikdə insanlar hansı qaydalara əməl etməlidirlər?
• Qazı bağlamaq;
• Otağın havasını dəyişmək;
• Qığılcım qaynaqlarının olmamasına diqqət edilməli;
• Siqaret yandırmamaq;
• Sərt hərəkətlərdən çəkimək.
Dəm qazından zəhərlənmə baş verdikdə, ilk yardımı necə göstərmək olar?
• Zərərçəkəni dərhal təmiz havaya çıxartmaq, kürəyi üstə uzadıb yaxasını açmaq;
• Başına və sinəsinə soyuq kompres qoymaq;
• Burnuna naşatır spirtində isladılmış pambıq yaxınlaşdırmaq;
• Zərərçəkmişin tənəffüsü dayanıbsa, ona mütləq süni nəfəs vermək və təcili tibbi yardım çağırmaq.
Qaz sızmasından zəhərlənmə hallarının qarşısını almaq üçün, məişət qazından istifadə zamanı hansı tədbirlərə əməl etmək lazımdır?
• Qaz cihazının ocaqlığını yandırmaq üçün, ilk olaraq yanan kibrit çöpünü yaxınlaşdırın və sonra ehtiyatla qaz kranını açın;
• Yanan qaz cihazını nəzarətsiz qoymayın;
• Qaz piltəsinin söndüyünü gördükdə, onu yenidən yandırmamaq;
• Kranı bağlayıb pəncərəni açmaq;
• Qaz iyi hiss etdikdə dərhal əlaqədar təşkilatlara(Qaz idarəsinə, “112”-ə) məlumat vermək;
Məişət qaz cihazlarını aldıqda təhlükəsizliyinizi təmin etmək üçün, hansı qaydalara riayət etmək lazımdır?
• Satış mərkəzində əldə edilən məişət cihazının uyğunluq sertifikatı və sənədləri ilə tanış olmalı onların istifadə qaydasını, mağazanın nümayəndəsindən öyrənmək;
• Qaz cihazlarının quraşdırılması mütləq ixtisaslaşdırılmış mütəxəssislər tərəfindən həyata keçirilməli;
• Standarta uyğun olmayan qaz cihazından istifadə etməmək;
• Tüstü boruları binaların dam örtüyünün xarici səthindən 70 sm hündürlükdə olmalı;
• Sobaların həddən artıq qızmasına yol verməmək, yanar vəziyyətdə olan sobaları nəzarətsiz qoymaq və ya uşaqlara həvalə etməmək;
Radioaktiv, kimyəvi və digər zəhərli maddələr, habelə partlayıcı maddələr aşkar olunduqda onlar necə zərərsizləşdirilir?
• Deqazasiya üsulu ilə əşyaları təbii yolla havada günəş şüaları altında zərərsizləşdirmək;
• Fiziki üsulla deqazasiya zamanı əşyanın səthindəki zəhərləyici maddələr lehim maddəsi ilə yandırılır, yaxud buxarlandırmaqla digər maddələrlə durultmaqla,əridici məhlularla yuyulur, suda qaynatmaqla kənar edilir və ya məhv edilir.
Yanğın təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə hansı tədbirlər görülür?
Aşağıda sadalanan avadanlıqlarla təchiz edilir:
• Karbon anhidirogilli və tozlu odsöndürənlər;
• Fərdi xilasetmə qurğuları (xilasetmə avadanlıq dəsti);
• Tənəffüs orqanlarını qorumaq üçün vasitələr (qaz- tüstü qoruyucu dəsti);
• Xilasetmə asma pilləkənlar.
Emilya