Eynulla Fətullayev: “Azərbaycanda yerli İnsan Hüquqları Müdafiə təşkilatlarının hazırladığı siyahıları əsas götürərək ehtimal olunan 70-ə yaxın siyasi məhbusun adı Ştasserin hazırladığı siyahıda yer alıb”

Xəbər verdiyimiz kimi 26 yanvarda Avropa Şurasının hüquq məsələləri ilə bağlı komitəsində Azərbaycanla bağlı dinləmələr keçirilib. Dinləmədə Azərbaycanın hakimiyyət nümayəndələri və ölkənin tanınmış ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər. Tədbirdə iştirak edən “İnsan Haqları Uğrunda” İctimai Birliyinin sədri Eynulla Fətullayev səfərin nəticələri və gözləntilər barədə FaktXeber.com-a açıqlama verib. Eynulla bəyin səfərlə bağlı verdiyi açıqlamanı sizlərə təqdim edirik.

Avropa Şurasının İnsan Haqları və Hüquq məsələləri üzrə komitəsində Azərbaycandakı siyasi məhbuslarla bağlı mühazirə hazırlanacaq. Eyni halda AŞ-nın İnsan Haqları və Hüquq məsələləri üzrə komitəsinin sədri Kristofer Ştrasserin Azərbaycana buraxılmaması ilə bağlı dinləmələr keçirildi. Həmin dinləmələrdə ölkə rəsmiləri ilə yanaşı Azərbaycanın vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri də iştirak edirdilər. Düşünürəm ki, Avropa Şurasında Azərbaycanla bağlı çox ciddi narahatçılıq mövcuddur. Əsas narahatçılıqda Kristofer Ştrasserin Azərbaycana buraxılmaması ilə bağlıdır.

Həbs olunana şəxslərlə bağlı ilkin prioritet məsələ 17 vicdan məhbusun azadlığa buraxılmasıdır. Məncə bu məsələ ilə bağlı yaxın zamanda ciddi müsbət dəyişiklər olacaqdır. Çünki bu Azərbaycan nümayəndə heyətinin mövqeyindən hiss olunurdu. Düşünürəm ki, vicdan məhbusları yaxın vaxtlarda azadlığa buraxılacaqlar. 

Eyni zamanda bütün həbslər və ölkənin durumu ilə bağlı Avropa Şurasının Ali Komissarı Tomas Hammarberq və digər rəsmilər ilə müzakirələr apardıq. İlk növbədə Rafiq və Fərhad Əliyevlər barəsində Avropa Məhkəməsinin qərarının icra olunmaması ətrafında qızğın müzakirələr getdi. Avropa Məhkəməsinin verdiyi qərara Azərbaycan tərəfinin bu günə qədər hər hansı bir hüquqi qiymət verməməsi Avropa Şurasını narahat edən məsələlərdən biridir.

Azərbaycanda yerli İnsan Hüquqları Müdafiə təşkilatlarının hazırladığı siyahıları əsas götürərək ehtimal edilən 70-ə yaxın siyasi məhbusun adı Ştasserin hazırladığı siyahıda yer alıb. Ştrasser məhz həmin siyahıda adı olan şəxslərin işini araşdırmaq üçün Azərbaycana səfər etmək istəyir. Qeyd edim ki, həmin siyahıda 17 vicdan məhbusu, keçmiş nazirlər və onların silahdaşları, AİP sədri Mövsüm Səmədovun işi, hicab aksiyasına görə həbs olunan şəxslər və eyni zamanda əvvəlki illərdə Avropa Şurası tərəfindən siyasi məhbus hesab edilən OMON-çuların və digər şəxslərin də adları yer alıb

Ştrasser Bakıya buraxılmasa o, öz hesabatını yerli ekspertlərin şəxsən mənim və digər yerli hüquq müdafiəçilərinin tövsiyyələri və məlumatları əsasında hazırlayacaq.

Dinləmələrdən əldə etdiyim nəticələrə uyğun olaraq deyə bilərəm ki, vicdan məhbusları yaxın günlərdə azadlığa buraxılacaqlar. Lakin bütün siyasi məhbusların birdən buraxılmasını düşünmürəm. Ola bilsin qismən, amnistiya və ya digər yollarla azad olsunlar. Digər məhkumların buraxılması istiqamətində hansı irəliləyişlər gözlənilmir. Düşünürəm ki, bu beynəlxalq təşkilatların mövqeyi ilə bağlı olan məsələdir.

Hazırda “Amnesty İnternational” tərəfindən vicdan məhbusu kimi tanınan şəxslər 17 nəfər aprel mitinqçiləridir. Lakin hesab edirəm ki, hicab aksiyasında da həbs olunan şəxslər vicdan məhbusu hesab olunmalıdır. Çünki həmin şəxslər öz vicdanlarının səsinə qulaq asaraq aksiya ediblər.

Yalnız 17 nəfər aprelçilərin azadlığa buraxılması ilə araşdırmalar aparılır. Əgər Avropa məhkəməsi hansısa hüquqları pozulan məhbusu tanıyırsa və bu ehtimal olunan siyasi məhbusdursa onda hökumətin mövqeyi zəifləmiş olur. Çünki beynəlxalq arbitraj həmin məhbusun hüquqlarını tanıyır. Belə olan halda əks istiqamətdə durub bu işə bəraət qazandırmaq çox çətin olur.

Onlar bizim hesabatla tanış oldular. Bu məsələni çox diqqətdə saxlayaraq izləyirlər. Eyni zamanda Naxçıvan məsələsi və orada insan haqlarının pozulması istiqamətində baş verən hadisələr onların diqqətlərini cəlb edir. Qeyd edim ki, bu ilin sonuna qədər AŞ-nın Nazirlər Komitəsinin geniş nümayəndə heyətinin Azərbaycana gələrək burada görüşlər keçirməyi planlaşdırırlar.