2011-ci ilin son günlərini yaşayırıq. Qarşıda isə bizi “əjdaha” kimi 2012-ci il gözləyir. Gələcəyi proqnozlaşdırmaq çətin olsa da, hər halda içərisində yaşadığımız ilin yekunları barədə söz söyləmək mümkündür. Elə ən azı həmin ilin isti-soyuğunu, yaxşı-yamanını, ağrı-acısını, düşərli-düşərsiz məqamlarını öz üzərimizdə hiss etdiyimizə görə. Bu baxımdan 2011-ci ilin nələrlə yadda qaldığına, hansı ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi proseslərlə yaddaşımızda iz buraxdığına bir daha nəzər yetirmək yaxşı olardı. Həm də ona görə ki, keçmişin uğurlarının mexanizmini gələcəyə tətbiq etmək, səhvlərini isə təkrarlamamaq, ondan nəticə çıxarmaq vacibdir.

Qarabağ problemi ən ağrılı yerimiz olduğundan, əlbəttə, ilk növbədə diqqət bu istiqamətə yönəlməlidir. Və şübhəsiz ki, münaqişənin həlli yolunda atılan addımlar hər il olduğu kimi, 2011-ci ildə də təkrarlanıb, bir neçə dəfə danışıqlar aparılıb. Hətta ATƏT-in Minsk Qrupuna həmsədrlik edən ölkələrin dövlət başçıları hazırkı status-kvonun saxlanmasının tərəfdarı olmadıqları, münaqişənin tezliklə həllinin vacibliyi barədə bəyanatla da çıxış etdilər. Bununla əlaqədar Ermənistana təzyiq göstərildiyi haqda informasiyalar da yayıldı, Dovil bəyannaməsi qəbul edildi. Xatırladaq ki, hətta rəsmi İrəvanın qeyd-şərtsiz razılığa gələcəyi barədə nikbin proqnozlar verildi. Amma iyunun 24-də Barak Obama, Dmitri Medvedyev və Nikola Sarkozinin birbaşa vasitəçiliyi ilə keçirilən görüşdə Ermənistan prezidenti Serj Sərkisyan yenə də işğalçılıq iddiasından dönmədiyini bir daha sübut etdi. Prezidentlərin Kazan görüşünün də nəticəsi olmadı.  Və beləliklə, Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı son illərin ən böyük gözləntiləri də nəticəsiz başa çatdı.

2011-in yadda qalan hadisələrindən biri də şübhəsiz ki, hicab qadağasına etirazlarla əlaqədar ilin əvvəlindən başlanan həbslərdir. Məlum olduğu kimi, bu həbslər istər bütövlükdə ölkə ictimaiyyəti, istər hüquq-müdafiə təşkilatları, ictimai-siyasi qurumlar, istərsə də beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən narazılıqla qarşılandı. Hətta həbs edilənlər siyasi məhbuslar siyahısına salındı, ölkədə insan hüquqlarının pozulması kəskin şəkildə pisləndi. Bu baxımdan aprel ayında keçirilən aksiyalar zamanı həbs olunan müxalifət nümayəndələrinin həbs edilərək istintaqa cəlb olunması, məhkəmə tərəfindən cəzalanması və buna verilən eyni reaksiyalar da yaddaqalandır.  Acınacaqlı hal odur ki, bu həbslər indi də davam edir.

İlin digər qalmaqallı hadisəsi isə yazıçı-publisist Rafiq Tağının həyatına sui-qəsdin edilməsidir. Yazıçı öz fikirlərinə görə ölkənin dindar kəsimində kəskin narazılıq yaratdığı üçün onun bıçaqlanmasının məsuliyyəti əvvəlcə elə bu kəsimin üzərinə yönəldi. Yəni hər halda buna cəhd göstərildi. Sui-qəsdin izləri hətta ölkə xaricində də axtarıldı. Amma televiziyaya müsahibə verən, xəstəxanada səhhətinin açıq-aşkar normallaşdığı görünən yazıçının, bundan iki gün sonra qəflətən dünyasını dəyişməsi şübhələri haçalandırdı və ictimaiyyətin bu istiqamətdəki fikrini tədricən tamam başqa səmtə yönəltdi.

Qeyd edək ki, 2011-ci ilin ən mühüm hadisələrindən biri də ölkəmizin BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyünə qəbul edilməsidir. Və bunu əlbəttə, uzun illərdir Qarabağ problemini yaşayan dövlətimiz üçün uğur saymaq olar. Hər halda Azərbaycan tərəfinin növbəti 2 ildə BMT kimi beynəlxalq qurumun çıxardığı qərarlarda səsvermə hüququna malik olması, ən müxtəlif dövlətlərin bizə yaxınlaşmasında, təşkilatın tribunasından bizim lehimizə çıxış etməsində, ümumiyyətlə yeni-yeni tərəfdarlar tapmağımızda  böyük rolu ola bilər. Üzvlüyümüzün yeganə mənfi tərəfi isə ən azı qarşıdakı 2 il ərzində Qarabağ probleminin hərbi yolla həllini istisna etmək məcburiyyətində qalmağımızdır. Amma burda rəsmi Bakının diplomatiyasından çox şeyin asılı olduğu da qeyd edilməlidir.

2011-ci ilin daha bir hadisəsi isə ölkəmizin “Avrovjin” mahnı müsabiqəsində qələbə çalmasıdır ki, bunun nəticəsi kimi növbəti yarışma Azərbaycanda keçiriləcək. Ölkəmizin daha yaxından tanınması üçün bu amilin əlbəttə ki, əhəmiyyəti var. Ancaq dünyada gedən proseslərin təhlili göstərir ki,  “Avrovijin” və bu qəbildən olan digər beynəlxalq tədbirlər əslində böyük güclərin hegemonluğunun təmin edilməsinə, qorunub saxlanmasına hesablanmış siyasi məsələdir. Xüsusi olaraq bizim üçünsə Qarabağ probleminin arxa plana keçirilməsinə şərait yaradır.

Xatırladaq ki, korrupsiyaya və rüşvətxorluğa qarşı mübarizə də 2011-ci ildə ölkədə keçirilən əsas tədbirlərdəndir. Belə ki, proses məhz bu ildə sürətləndi. Ancaq hakimiyyət orqanlarını aşağı səviyyələrdə təmsil edən xeyli vəzifəli şəxs cəzalandırılsa da, təəssüf ki, çox hallarda korrupsiyaya və rüşvətə qurşanan əsas fiqurlar cəzadan kənarda qaldı. Bəzi şəxslər isə mübarizədən sui-istifadə hallarının qurbanı oldu.

Nəhayət qeyd edək ki, bir sıra ənənəvi hadisə və tədbirlər 2011-ci ildə də davam etdirilib. Onların sırasında körpü tikintisi, yeni yaşayış komplekslərinin salınması, həmçinin söküntü işlərinin aparılması, evləri sökülən sakinlərin etirazları və digər hadisələr yer aldı. Bu sırada eyni zamanda tədrici bahalaşma prosesinin, əsas nəqliyyat növü olan və əhalinin əksər hissəsinin, aztəminatlı təbəqənin istifadə etdiyi metroda, həmçinin dəmiryolda tariflərin artırılmasını da göstərmək lazımdır. Əlbəttə, 2011-ci ildə əmək haqları və pensiyaların artımı da qeyd olunmalıdır. Amma təəssüflər olsun ki, burda yenə də cüzi əmək haqlarının ənənəvi cüzi artımından söhbət gedir. Bununla belə 2011-in ən yaddaqalan hadisəsi kimi müstəqilliyimizin 20 illiyinin tamam olmasıdır ki, bununla fəxr etməyə dəyər.