FaktXeber.com-un verdiyi məlumata görə, ABŞ xarici işlər naziri Hillari Klinton və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının baş katibi Əkmələddin İhsanoğlunun əməkdaşlığıyla BMT-dən keçən bir qanun müsəlman ölkələrində yeni hərəkətlənmələrə səbəb olacaq. Bu qanun həmçnini ABŞ sağçılarının da sərt reaksiyasına səbəb olub.
Belə ki, 24 mart 2011-ci ildə BMT İnsan Haqqları Şurasında, 20 dekabrda da isə Baş Məclisdə təsdiqlənən 16/18 nömrəli qanun "İnanclarına, ya da dinlərinə bağlı şəxslərin məhdudlaşdırılmasıyla, damğalanmasıyla, təzyiqə məruz qalmasıyla, dözümsüzlüklə, ayrıseçkiliyə məruz qalmasıyla mübarizə aparılmasını" nəzərdə tutur. Sağçılar, din azadlığını qoruyan bu qanunun İƏT üzvü olan 57 ölkədə İslam əleyhinə düşüncələri məhdudlaşdıracağını, ABŞ-ın buna yardım etməsinin isə qəbuledilməz olduğunu bildirirlər.
Senzura asanlaşacaq
ABŞ-ın sağmeylli ifadə azadlığı müdafiəçiləri qanundakı "ölkələr qarşıdurma yarada biləcək din, ya da inanclara istiqamətli addımları dərhal cinayət saya bilər" ifadəsini vurğulayır. Amerika sağçılarına görə, bu ifadə "İİT-nin İslam əleyhinə düşüncələri senzuraya məruz qoyma planına" xidmət edəcək. Kəşfiyyat mütəxəssisi Clare M.Lopezə görə, İƏT-in "qarşıdurma yarada biləcək təhriklər"inin içinə Danimarkada nəşr olunan Həzrət Peyğəmbərin karikaturaları və Salman Rüşdi haqqında ölüm fətvası verilməsinə səbəb olan "Şeytan ayələri" kitabı kimi məsələlər də daxil olur. Mühafizəkar insan haqları müdafiəçisi Elizabeth Kendal isə "İƏT-in əsas məqsədi İslam tənqidinin cinayət sayılmasıdır. Bu qanun bu əmələ xidmət edir. ABŞ Xarici İşlər Nazirliyi də buna alət oldu" açqlamasını verib.
"İslamçılara dəstək qəbul edilməzdir"
Sağmeylli bloq yazarı Patrick Goodenough bildirir ki, qanun İndoneziya və Pakistan kimi ölkələrdə İslam əleyhdarı ifadələrə qarşı qanuni addım atanları müdafiə edir. Tənqidçilər Amerika Konstitusiyasının ifadə azadlığını müdafiə edən birinci maddəsinin ABŞ-ın təməl prinsipi olduğunu xatırladaraq, Vaşinqtonun İslamçılara dəstəyinin qəbuledilməz olduğunu bildirirlər.
İƏT taktika dəyişdirdi
Əksəriyyəti müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi ölkələrin üzvlərindən ibarət olan İƏT, 1999-cu ildən bu yana BMT tərkibində dini dözümsüzlüyü qınayan qanun qəbul etməyə çalışırdı. İƏT-in bu dəfə ABŞ-ın dəstəyini alaraq qanunu səsvermədən keçirməsi üçün mətnin dilində incə nizamlamalar edib və bu böyük rol oynayıb. Əvvəlki qanunlarda İƏT "dinə təhqirin" cinayət kimi qəbul edilməsini istəyirdi. Son qanun üçün isə strategiya dəyişdirildi, dinə təhqiri qınamaq əvəzinə, təşkilat "qarşıdurma yaradacaq addımı" hədəf seçib. Mətnin dilindəki dəyişikliyi müsəlman ölkələrin rəftarında ciddi dəyişiklik kimi şərh edən Obama rəhbərliyi, səsvermə müddətində kritik əhəmiyyətli dəstəyini verib. Bir çox insan haqları təşkilatı da "ifadə azadlığını məhdudlaşdıran anlayışların azaldığını" söyləyərək mətnə dəstək verib.
SÖZÜGEDƏN 16/18 SAYLI QANUN
İnsan Haqqları Şurası,
- Dini dözümsüzlük, ayrıseçkilik və buna bağlı qarşıdurma yaradan hadisələrin dünyada artmasından dərin narahatlığını bildirir. Dövlətləri əhəmiyyətli tədbirlər görməyə çağırır.
- Dini kini artıran hər cür düşüncənin müdafiəsini qınayır.
- Mədəniyyətlər və dinlər arasındakı dialoqu və cəmiyyətə açıq müzakirələri dəstəklər.
- İslami Əməkdaşlıq Təşkilatının baş katibinin etdiyi çağırışa uyğun olaraq, dinə və inanca bağlı qəflətən meydana gələ biləcək qarşıdurmaya təhriki cəza mövzusu edə biləcək tədbirlərin görülməsini dəstəkləyir.
İƏT NƏDİR?
İslam Konfransı Təşkilatı adıyla 1969-cu ildə Mərakeşin paytaxtı Rabatda yaradılan beynəlxalq təşkilat iyun ayında adını dəyişdirərək İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı olub. 57 Müsəlman ölkəsinin üzv olduğu təşkilatda Türkiyə əlaqələndirici üzvdür. 2005-ci ildən bəri türk tarixçisi Əkmələddin İhsanoğlu baş katiblik vəzifəsini icra edir. Təşkilat BMT nəzdində daimi olaraq təmsil edilir.
Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikası da 1992-ci ildən bu təşkilatın və BMT-nin üzvüdür. Bu isə o deməkdir ki, burada qəbul edilən qanunların da hər biri Azərbaycan tərəfindən icra edilməlidir. Amma son zamanlar ölkəmizdə İslami dözümsüzlük nümayiş etdirilir və insanların inancları məhdudlaşdırılır. Buna misal olaraq 2010-cu ilin noyabrından təhsil müəssisələrində hicabın qadağan edilməsi, azana məhdudiyyət, məscidlərin uçurulması, Quran kurslarının bağlanması, dini ədəbiyyatın müsadirəsi, xaricdə İslami təhsil alanların sıxışdırılmasını və son zamanlar Milli Məclisdə qanuniləşdirilmiş bəzi qadağaları misal göstərmək olar.
Əziz Sahiboğlu