Fransa Parlamentinin öz ölkəsində erməni soyqırımını inkar edənlərə qarşı cəza tətbiq olunması barədə qanun layihəsinin təsdiqlənməsi Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasına dair beynəlxalq vasitəçilik missiyasını təhlükədə qoyub. Belə ki, rəsmi Ankara Fransa MQ –nın həmsədrlərinin uzaqlaşdırılması üçün ATƏT-in Vyanadakı mənzil qərargahında artıq fəaliyyətə başlayıb. Bununla əlaqədar olaraq Azərbaycan tərəfi çətin seçim qarşısında qalıb.
Bəs görəsən, rəsmi Bakı Türkiyənin dəstəkləyərək Fransanın həmsədrliyindən imtina edə biləcəkmi?
Mövzu ilə əlaqədar olaraq Qarabağ Azadlıq Təşkilatının sədri Akif Nağıya müraciət etdik. O, Azərbaycanın buna nail olacağını düşündüyünü bildirdi: «Çünki Fransanın özü hərəkəti ilə bu proseslərin getməsinə əsas verdi. Hələ 1997-ci ildə Minsk Qrupunun həmsədrlik institutu formalaşanda Azərbaycan Fransanın həmsədrliyinin əleyhinə idi. Rəsmi Bakı bildirmişdi ki, Fransa Ermənistanla yaxın münasibətdə olan bir dövlət kimi həmsədrlik edə bilməz. Lakin bu məsələ alınmadı. Kompromis variant kimi Azərbaycan o zaman Amerikanın həmsədrliyini təklif elədi. Çünki o vaxt üç deyil, iki həmsədr nəzərdə tutulurdu. Rusiya artıq var idi, Fransa da olmalı idi. Güzəşt, kompromiss variant kimi Azərbaycan Amerikadan sonra Fransanın da həmsədrliyinə razılaşdı. Ona görə də Azərbaycanın əvvəllər də Fransanın əleyhinə olduğunu, həmçinin onların bütün bu dövr ərzində ermənipərəst mövqe tutduğunu yadına salmalıdır. Son proseslərdən də gördük ki, Fransa nəinki erməni yalanlarını açıq şəkildə qanun formasında ortaya qoydu, üstəlik insan haqları, söz, ifadə azadlığı ilə bir arya sığmayan mövqe nümayiş etdirdi. Digər tərəfdən, Türkiyə də Minsk Qrupunun üzvü və nüfuzlu dövlət kimi ATƏT-də bu məsələni qaldıra bilər. Bu səbəbdən hesab edirəm ki, Azərbaycan tərəfi birmənalı şəkildə Türkiyəyə dəstək olmalıdır».
«Fransanın gücünü və nüfuzunu nəzərə alsaq Azərbaycan tərəfi həmsədrlikdən imtina edə biləcəkmi?» sualını cavablandıran Akif Nağı adıçəkilən ölkənin deyildiyi qədər qüdrətli hesab etmədiyini bildirdi: «Avropa Birliyində ən güclü dövlət Almaniyadır. Fransa səviyyəsində bir neçə ölkənin olduğunu nəzərə alaraq, onun təsir gücünü şişirtməyə o qədər də ehtiyac yoxdur. Digər tərəfdən lap qüdrətli olsa belə, tariximiz, torpaqlarımız, taleyimiz ilə bağlı məsələ müzakurə olunursa, Azərbaycan burada söz yiyəsidir. Bu səbəbdən qəti şəkildə mövqeyini ortaya qoymalı, həmçinin Fransanın nüfuzundan, başqa təsir qüvvələrindən çəkinməməlidir».
Akif Nağı ATƏT-in beynəlxalq vasitəçilik missiyasını dəyişdirməsinin Qarabağla bağlı məsələlərə təsir göstərəcəyini düşünmədiyini bildirdi: «İnanmıram ki, formatın dəyişdirilməsi nə isə bir təsir göstərsin. Amma hər halda Fransanın ordan çıxarılmasına, əvəzinə Türkiyənin gəlməsinə Ermənistan razı olmayacaq. Bilirsiniz ki, xeyli vaxtdır Fransanın əvəzinə vahid kimi AB-nin təmsilçiliyi təklifləri var. Ancaq bir daha qeyd eləyim ki, bu, məsələni dəyişməyəcək. Çünki bu həmsədrlik institutunun, Minsk Qurupunun məsələyə yanaşmasını dəyişmir».
Xəyal Şükür
