oktyabrın 28-də Milli Məclisin hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu və insan hüquqları komitələrinin birgə iclasında Cinayət Məcəlləsinə və İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişikliklər layihəsi müzakirə olunur.

Elə həmin gün parlamentin plenar iclasına tövsiyə olunan layihə dərhal da qızğın müzakirələrə gətirir.

Səbəbsiz deyil. Axı elan olunur ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişiklik qüvvəyə mindikdən sonra müvafiq icra hakimiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmadan vətəndaşların dini təhsil müəssisələrində təhsil almaq üçün xaricə göndərilməsi, din xadimlərinin mübadiləsi, islam dininə aid ayin və mərasimləri Azərbaycandan kənarda dini təhsil almış vətəndaşların həyata keçirməsi, qanunla müəyyən olunmuş qaydada satışına icazə verilən dini təyinatlı ədəbiyyatın, əşyaların və dini məzmunlu başqa məlumat materiallarının müvafiq icra hakimiyyəti orqanının razılığı ilə yaradılan ixtisaslaşdırılmış satış məntəqələrindən kənarda satılması, əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin dini təbliğat aparması dini qanunvericiliyin pozulması hesab olunacaq.

O da elan olunur ki, Cinayət Məcəlləsinə nəzərdə tutulan yeniliklər:

- qanunsuz olaraq dini ayinlərin icrasına mane olmağın 1000 manatdan 2000 manatadək miqdarda cərimə və ya yüz altmış saatdan iki yüz qırx saatadək ictimai işlər və ya bir ilədək müddətə islah işləri ilə cəzalandırılmasını;

- şəxsi hər hansı dinə (dini cərəyana) etiqad etməyə, o cümlədən dini ayin və mərasimləri yerinə yetirməyə və ya dini ayin və mərasimlərdə iştirak etməyə, habelə dini təhsil almağa məcbur etmə 3000 manatdan 5000 manatadək miqdarda cərimə və ya iki ilədək müddətə islah işləri və ya iki ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılmasını;

- şəxsi hər hansı dini quruma üzv olmağa məcbur etmə və ya şəxsin üzv olduğu dini qurumdan çıxmasına mane olma 3000 manatdan 7000 manatadək miqdarda cərimə və ya beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılmasını;

- müvafiq razılıq olmadan dini təyinatlı ədəbiyyatı, əşyaları və dini məzmunlu başqa məlumat materiallarını istehsal etmə, satış və yaymaq məqsədilə idxal etmə, satma və yayma 5000 manatdan 9000 manatadək miqdarında cərimə və ya 5 ilədək müddətinə azadlıqdan mərhumetmə ilə cəzalandırılmasını nəzərdə tutur.

Dini ayinlərin icrası adı altında vətəndaşların hüquqlarına qəsd etməyə görə cərimələrin 7000 manatdan 9000 manatadək miqdarda cərimə və ya iki ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılacağı da bildirilir.

17 gün ötür...

Oktyabrın 28-dən noyabrın 15-dək – Cinayət Məcəlləsinə və İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişikliklər layihəsi parlamentin plenar iclasında qəbul olunanadək mediada ən müxtəlif rəylər dərc olunur. Amma həmin 17 gün ərzində Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin səsi də çıxmır. Ən kiçik rəy gəlir. Yəni deyilmir ki, qanunlara nəzərdə tutulan yeniliklər yaxşıdır, ya pis, xeyirdir, ya ziyan.

Daha 25 gün keçir...

Parlament layihəni qəbul edəndən (noyabrın 15-dən) prezident onu imzalayanadək (dekabrın 12-dək) 25 gün ərzində yenə mübahisələr gedir, diskussiyalar olur. Amma Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin bir rəsmisini bu müzakirələrdə görən olmur.

Və...

Dekabrın 12-də prezident İlham Əliyev İnzibati Xətalar Məcəlləsinə və Cinayət Məcəlləsinə dəyişiklikləri təsdiqləyir.

Təkrarçılıq olsa da, deyək: İnzibati Xətalar Məcəlləsinə edilmiş dəyişikliklə icra hakimiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmadan vətəndaşların dini təhsil müəssisələrində təhsil almaq üçün xaricə göndərilməsi, din xadimlərinin mübadiləsi, islam dininə aid ayin və mərasimləri Azərbaycandan kənarda dini təhsil almış vətəndaşların həyata keçirməsi qadağandır.

Cinayət Məcəlləsinə əlavə edilən yeni maddəyə  görə, qanunsuz olaraq dini təyinatlı ədəbiyyatı, əşyaları və dini məzmunlu başqa məlumat materiallarını istehsal etmə, idxal etmə, satma və ya yayma beş ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetməni nəzərdə tutur.

Dekabrın 12-dən ötən günlər ərzində də Qafqaz Müsəlmanları İdarəsindən reaksiya yoxdur.

Ən kiçik reaksiya belə.

Məsələn, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi Cinayət Məcəlləsinə və İnzibati Xətalar Məcəlləsinə edilmiş dəyişikliklərə kiçik münasibət açıqlayıb. Deyib ki, Cinayət və İnzibati Xətalar məcəllələrinə əlavə və dəyişikliklər olunması dini durumdakı mövcud reallıqlardan qaynaqlanıb: “Araşdırmalar göstərir ki, bu sahədə baş verən qanun pozuntuları bir çox hallarda eyni dini icmalar və şəxslər tərəfindən təkrarlanır. Hətta bəzi məqamlarda həmin dini qurumlar və şəxslər bilərəkdən qanunvericiliyin tələblərini pozaraq dini təbliğat aparır, zərərli dini ədəbiyyat yayırlar. Müvafiq dövlət qurumları bununla bağlı lazımi tədbirlər gördükdə isə kiçik məbləğdə olan cərimələri ödəməklə kifayətlənirlər.

Bu baxımdan əminliklə demək olar ki, dini fəaliyyət sahəsindəki qanunvericilik bazasının təkmilləşdirilməsi həm zərərli dini ədəbiyyatın yayılmasının, həm də qanunsuz dini təbliğatın aparılmasının qarşısının alınmasında, eləcə də dini durumda gedən proseslərin daha da şəffaflaşmasında önəmli rol oynayacaq”.

Bəs Qafqaz Müsəlmanları İdarəsində nə düşünürlər? Bilən varmı?

İki aya yaxındır “Media forum” saytı əvvəl layihə olan, indi isə artıq qüvvəyə minmiş, cəmiyyətdə qızğın müzakirə edilən sənədə kiçik bir münasibət öyrənə bilmir. Son sualı saytın əməkdaşı dekabrın 15-də Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin mətbuat xidmətinə ünvanlayıb.

Sual bundan ibarətdir: “Dekabrın 12-də prezident İlham Əliyev İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişiklikləri təsdiqləyib. Məcəlləyə edilmiş dəyişikliklə islam dininə aid ayin və mərasimləri Azərbaycandan kənarda dini təhsil almış vətəndaşların həyata keçirməsi qadağandır.

Bu qadağa nə anlama gəlir? O deməkdirmi ki, xaricdə təhsil almış şəxs məscidin axundu, imamı ola, namaza rəhbərlik eləyə, yas mərasimləri apara bilməyəcək? O deməkdirmi ki, xaricdə təhsil almış bütün axundlar, imamlar, mollalar vəzifələrindən çıxarılacaq?”

Hələ də ümidimizi üzmürük: yəqin cavab gələcək.