|
Araşdırmalara görə, uşağın ən çox marağına səbəb olan oyuncaqlarla oynaması və yetkin yaşlarında müvəffəqiyyətli olacağı peşəsini bu yolla göstərə bilir.
Nümunə olaraq, musiqi alətiylə oynayan uşağın emosional xüsusiyyətlər daşıdığı, cismani, məntiqi, riyazi zəka ilə musiqi zəkasının daha çox inkişaf etdiyi, buna görə peşə olaraq musiqiçilik, yazıçılıq ya da riyaziyyat elmləri sahələrində işləyəcəyi istiqamətində düşüncələr vardır.
Eyni şəkildə, kub bloklar və plastilinlə oynamağı sevən uşağın; vizual, məntiqi, riyazi və cismani zəka inkişafı baxımından gələcəkdə seçəcəyi peşə növləri memarlıq, rəssam, heykəltaraşlıq kimi incəsənət sahəsindən olan peşə ola bilər.
Buna görə, topla oynayan uşaq üçün də fiziki, ictimai-ünsiyyət və vizual zəkasının inkişaf etmiş olduğunu, hərəkətlə əlaqədar peşələrdə müvəffəqiyyətli ola biləcəyini və idmanın müxtəlif növləri, təşkilat ya da memarlıq kimi peşələrə yönələcəyindən danışılır.
Bu məlumatlardan yaranan vəziyyət budur: uşağın maraqlandığı oyuncaq növü nə olursa-olsun, uşaq oyun və oyuncaqla özünüifadə yolu tapır. Buna görə, ötəri də olsa mütləq uşağın həm şəxsiyyəti, həm zəka və fiziki səviyyəsi, həm də maraq sahələri doğru müəyyən olunmalıdır.
OYUNCAQ UŞAĞIN İNKİŞAFINA MƏNFİ TƏSİR EDİRMİ?
Oyuncaqların uşağın inkişafına müsbət təsir etdiyi və mütləq oynaması lazım olduğu düşünülür və bu doğru düşüncədir. Yaşı və cinsiyyətindən asılı olmayaraq, hər uşaq oyunla və oyuncaqla böyüməlidir. Ancaq doğru oyuncaq seçmək ciddi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan inkişafa aparan oyuncaqlar seçdiyini zənn edərək səhv seçim edən ailələr də az deyil. Təəssüf ki, bir çox valideynlər bu səhvə düşür.
Məsələn elektronik oyuncaqlar bu tip oyuncaqlardır. Ümumiyyətlə uşağın təkbaşına oynamasına imkan verdiyi üçün həm ictimailəşməsi baxımından çətinliklərə gətirib çıxarır, həm də uşağı məhdud bir məkanda saxlayır. Bu cür oyuncaqlarda uşağın yaradıcılığını inkişaf etdirəcəyi heç bir xüsusiyyət yoxdur.
Döyüş oyunları və silahlar da uşağın ətrafına qarşı təcavüzkar kimi inkişaf etdirməsinə yol aça bilər. İctimai həyata uyğunlaşma mövzusunda problemlər yaşamasına səbəb ola bilər. Canlını yox etmək üzrə qurulmuş döyüş oyunları bir müddət sonra uşaqda bunun normal bir şey olduğu duyğusunun yerləşməsinə qədər çata bilən mənfiliklərə səbəb ola bilər.
Nərgiz Kazımlı
|