Liviya lideri Müammar Qəddafinin öldürülməsi dünyada birmənalı qarşılanmayıb. Azərbaycanda da bir neçə tanınmış şəxsin məsələyə münasibətini öyrəndik.
Sosioloq Cavid İmamoğlu bildirdi ki, artıq Qəddafi ilə bağlı artıq dünya səviyyəsində ciddi polemikalar başlayıb. Kimi, Qəddafinin diktator olmadığını, əksinə, Liviya xalqının iqtisadi və sosial təminatınatlı bir ölkə və xalq olmasında onun yeri və rolunun əvəzsiz olduğunu bildirirlər. Bu fikir tərəfdarları Qəddafinin məşhur "Yaşıl Kitab"ını nümunə kimi göstərir və orada Qəddafinin dünyanı həqiqi diktatorlarla mübarizəyə səslədiyini bildirirlər. Digər tərəfdən, başqa fikirdə olan insanlar, hansılar ki, bu məsələyə İslam prizmasından baxırlar, onlar Qəddafinin zülmkar bir diktator və xalqını və həqiqi islam tərəfdarlarınını əzdiyini bildirirlər. Necə ki, görkəmli islam ailimi Musa Sədr-in də məhz onun tərəfindən Liviyada aradan götürülməsi, Fələstin və Livana qarşı qeyri-dost münasibəti və s. Və ən son yanaşma budur ki, Qəddafi uzun illərdir hakimiyyəti qəsb etmiş, qeyri-demokratik ənənələrlə ölkəni idarə edən, insanların istismarı ilə ölkənin və xalqın təbii sərvətlərini talayan bir diktatordur və layiqli şəkildə cəzasını aldı. Bu 3 fərqli fikirlər hazırda Liviyadan kənarda hər kəsin gündəlik müzakirəsinə çevrilib. Siz təsəvvür edirsinizmi, müxtəlif qəbilələ və icmalardan ibarət Liviyada və liviyalılar arasında hazırda müzakirələr hansı formada davam edə bilər?! Vətəndaş müharibəsi, icmalar arasında qəbilə davaları və s. Məhz bu prizmadan yanaşsaq, o halda Liviyanın gələcəyi və xalqın taleyi heç də aydın və parlaq görünmür.
Mənəvi Saflığa Dəvət” İctimai Birliyinin sədri, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi işçisi
Elşən Mustafaoğlu hesab edir ki, Tunis və Misir qığılcımı Liviyanı da silkələdi və orada daha şiddətli bir od alovlandırdı. Əlbəttə, çoxlu qan töküldü, amma nəticədə diktator Qəzzafi rejimi yanıb külə döndü. Millətin iradəsi hərəkətə keçdikdə, onu ram etmək olmur. Liviyalıların iradəsi öz sözünü dedi. Bir neçə ayın içində 42 illik sərt diktator rejimi çökdü. Ən əsası – diktatura çökdü! Yəni bundan sonra nə qədər çətinliklər olsa belə, artıq bu ölkədə yeni bir diktatura rejimi qurmaq mümkün olmayacaq. Millətin iradəsi ortada – minlərlə insan öz canını qurban verdi bu yolda və Allahın köməkliyilə, zəfər qazandı. Liviyada təkcə Qəzzafi rejimi deyil, ümumiyyətlə diktatura rejiminin mahiyyəti tam olaraq süquta uğrayıb. İndi hər şey xalqdan asılıdır. Bundan sonra hadisələrin necə inkişaf edəcəyi liviyalıların öz iradi seçiminə bağlı olacaq. Yəni nə NATO, nə digər ölkələr oyanmış xalqın iradəsinə diktə edə bilməz. Ümid edirik ki, Allahın köməkliyilə Liviyada vətəndaşların iradəsinə uyğun yeni, mütərəqqi, insanlığa, mənəviyyata dayanan bir siyasi quruluş ərsəyə gələcək və daha avtoritar rejim, hansısa bir şəxs və ya qrup, klan deyil, millətin iradəsi hakim olacaq. Bu, haqq və ədalətin təntənəsidir. Bu münasibətlə Liviya xalqını və dünyada haqq-ədalət tərəfdarı olan hər bir kəsi təbrik edirik. Gün o gün olsun ki, bütün dünyada zülmkarlığa son qoyulsun və haqq-ədalət zəfər çalsın. Bir daha qeyd edim - indi hər şey liviyalıların iradəsindən asılıdır. Bu quruculuq işləri əlbəttə asan deyil, bu yol şərəfli olduğu qədər də, çətindir, məsuliyyətlidir. Əgər Allaha sığınıb, milli iradələrini sonadək ortaya qoya bilsələr, sınmasalar, qırılmasalar, ram olmasalar, təxribatlara getməsələr, inşAllah, bir neçə ilin içində Liviyanı dünyanın ən gözəl ölkələrindən biri kimi görə biləcəyik. Ümid edək ki, oyanmış liviyalılar bu yolda möhkəm olacaqlar.
Cəfər Talıb