Sağlamlığa əhəmiyyətli dərəcədə təsir edən ağız və diş sağlamlığının ilk addımı körpəlik dövründə başlayır. Kiçik yaşlardan etibarən diş fırçalama vərdişi yaradılan uşaqlar gələcəkdə sağlam dişlərə sahib olurlar.
Süd dişləri 6 aydan sonra çıxmağa başlayır
Süd dişləri dəyişən olmaqla bərabər, təxminən 6 aydan sonra ümumiyyətlə alt ön bölgədən başlayaraq çıxır və təxminən 3 yaşında tamamlanır. Bu dövrdə uşağın ağzında cəmi 20 ədəd süd dişi alt və üst çənədə simmetrik olaraq yerləşir.
Uşaqlarda ağız və diş xəstəlikləri müalicəsi qoruyucu diş həkimliyinin təməlini əmələ gətirir. Cəmiyyətdəki "süd dişləri əhəmiyyətsizdir'' sözü tamamilə səhvdir.
Süd dişləri çürüsə...
Süd dişləri doğumdan yetkinliyə qədər olan müddətdə vəzifələnən dişlərdir. Strukturları qalıcı dişlərə görə, bir az daha fərqlidir. Əgər süd dişləri vaxtından əvvəl çürüyüb və çəkilsə, yan dişlər sürüşəcək və altdan gələn qalıcı dişlərə yer olmayacağı üçün qalıcı dişlərdən ibarət olan mürəkkəblik ortodontik müalicəyə səbəb olacaq.
Əgər çəkilməyib xroniki bir iltihab əmələ gətirsələr də, həm altdan gələn qalıcı dişin kalsifikasiyası, həm də uşağın ümumi sağlamlığına təsir göstərəcək. Süd dişləri altdan gələn qalıcı dişlərin rəhbəridir. Buna görə də, uşaqlara ağız baxımı vərdişinin yaradılması və süd dişlərinin sağlamlığı çox əhəmiyyətlidir.
Uşaqların dişləri niyə çürüyür?
Uşaqlar, çürüyün erkən dövründə müşahidə olunan soyuq isti həssaslığı və yüngül ağrı siqnallarını vaxtında açıqlaya bilmirlər. Hadisəni ancaq dözülməz ağrı olduqda fərq edirlər ki, bu vəziyyətdə çox gec qalınmış ola bilər.
Uşaqlar ağız baxımına yetkinlər qədər diqqət edə bilməzlər. Uşağın əl bacarığı, marağı və valideynlərinin tutumu diş fırçalama vərdişini təyin edir.
Çürüyün qarşısını almaq olarmı?
Çürüyün tamamilə qarşısını ala biləcək peyvənd, ya da dərman hələ yoxdur. Ancaq çürük sayını azaltmağa istiqamətli vəsaitlər indiki vaxtda istifadə edilir.
Fissur örtücülər: Azı dişlərinin səthində fissur deyilən kiçik çuxurcuqlar var. Fissur örtücü vəsaitəylə çuxurcuqların üzəri bağlanılıb; o bölgəyə mikrob, yemək artığı kimi şeylərin sızmasına maneə törədilərək, çürüyün başlamasının qarşısını alır. Bu əməliyyat 6 yaşından etibarən qalıcı azı və kiçik azı dişlərinə tətbiq oluna bilər.
Flor tətbiqi: Çürüyün əmələ gəlməsinin qarşısını almağın başqa bir yolu da çürüyə qarşı müqaviməti artırmaqdır. Dişlərə səthi flor tətbiq olunması surətiylə bu müqavimət artırıla bilər.
Diş fırçalama: Uşaqların gələcəkdə diş fırçalama vərdişini davam etdirməsi üçün ən təsirli üsul erkən yaşlarda bu vərdişi yaratmaqdır.
Diş fırçası və diş məcunu əhəmiyyətlidir
Uşağın ağız böyüklüyünə uyğun, yumşaq və neylon tüklərdən hazırlanmış diş fırçalarını istifadə etmək lazımdır. Uşaqların diş pastasını udma riski var. Ona görə, 3 yaşdan aşağı diş məcunu istifadə edilməməsi məsləhətdir. Adi diş pastaları istifadə edilməlidir. Fırçaya qoyulacaq məcun miqdarı isə noxud böyüklüyündə olmalıdır.
Diş fırçalama vərdişi üçün bunları təcrübə edin
Uşağınız dişlərini fırçalarkən, başqa bir diş fırçası ilə siz də öz dişlərinizi fırçalayın. Ona bir neçə dənə fərqli diş fırçası və diş pastası alın. Hər dəfə başqa diş fırçası seçməsini təmin edin. Bu seçim onun diş fırçalama istəyini və motivasiyasını artıracaq.
Mütləq diş fırçalama cədvəli yaradın və hər fırçalamadan sonra cədvəl üzərində işarələyin.
Duşa qum saatı yerləşdirin və hər fırçalamada qum saatını tərs çevirərək vaxta baxın. Təxminən 2 dəqiqəlik diş fırçalama kafi olacaq.
Uşağınızın diş çürüyü haqqında heç bir məlumatı yoxdur. Onun nə sevimli xüsusiyyəti olan şəkər, şokolad, biskvit yedirin və aynada dişlərinin üzərinə necə yapışdığını nümayiş edin. Daha sonra dişlərini fırçaladın və dişlərinin nə qədər gözəl, təmiz və ağ olduğunu yenə aynada özünə nümayiş etdirin.
Nərgiz Kazımlı
