Son günlər müxtəlif sosial şəbəkələrdə intelektual, elm adamlarının dinə inanıb inanmaması haqda maraqlı polemikalar gedir. Bəzilərinin fikrincə ağıl sahibləri dinə daha gec tapınırlar. Onlar hər vəchlə öz məntiqləri ilə sübut etməyə çalışırlar ki, intelekt səviyyəsi aşağı olan insanlar daha tez dini ritualları qəbul edirlər. Mövzu ilə bağlı Faktxeber.com-un suallarını islamşünas alim Vaqif Arifoğlu cavablandırdı. O İslam məntiqinə əsasən ağıl ilə qəlb anlayışları arasında çox mühüm bir fərqin olduğunu bildirdi. “Quranda Allah təala buyurur ki “Biz vəhyi peyğəmbərin qəlbinə göndərdik.” Vəyh də hamının bildiyi kimi, 40 yaşından sonra peyğəmbərə gəlib. 40 yaş intelekt səviyyəsinin kamilliyi dövrüdür. Ona görə intelekt səviyyəsi tam kamilləşməyən insanların əsas xüsusiyyəti budur ki, onların ağılı imkan vermir ki, özunu nəyəsə və ya kiməsə tapşırsın. Çünki tapşırmaq xüsusiyyəti ağılda yoxdur. Ağıl məhz özünü sevir, digərini sevmir. Praktika isə göstərir ki bu cür intelektual insanların ağılları kamil olarsa digər bir düşünmə amilinə keçid hasil olur. O da ürəkdən ibarətdir. Ürək deyəndə məqsəd qəlbdir, nəinki cismani üzv. Necə ki, Qurani Kərimdə ürək anlayışını iki kəlmə ilə Allah-təala bəyan edir: biri Fuad kəlməsi, digəri isə qəlb kəlməsidir. Fuad, insanın cismani bədən üzvüdür, Qəlb kəlməsi isə ağılın kamillik mərhələsindən sonra yeni düşünmə qabiliyyəti amilidir. İslam fəlsəfə məktəbi intelekt səviyyəsindən yuxarı olduğuna görə orda özünü tapşırmaq xüsusiyyəti var. Necə ki, İmam Əlidən (ə) soruşurlar, İslamın mənası nədir, imam cavab verir ki, “İslam, yəni təslim olmaq”. Təslim olmaq da bildiyimiz kimi özünü ali qüdrətə tapşırmaq mənasındadır. Əgər biz istəsək insanın mahiyyətini soruşaq, əqli nöqteyi nəzərdən insanın mahiyyəti də özünü tapşırmaqdır.

Təcrübədə də belədir. Hər kəs özünü tapşırmağa meyillidir. İnsan mahiyyəti fərdi həyat üçün deyil, sosial həyatda yaşamaq üçün yaranıb. İlk yaradılışdan bu belədir. Tarix boyu heç bir fərdi həyata rast gəlinməyib. İnsan mahiyyəti, yəni cəmiyyətdə yaşamaq, cəm yaşam tərzi, bu o da deməkdir ki,  fərdlər özlərini digərlərinə tapşırırlar. Aristotel deyir ki, zatən insan ictimai və sosialdır. Zatənin mənası budur ki, heç bir zaman və məkan tapılmaz ki insan sosiumdan kənarda yaşasın. Bəs deməli insanı özünü digərinə tapşırmaq onun mahiyyətində gizlənir. Amma bu mənanı intelekt səviyyəsi, öz kamil həddinə çatmırsa qəbul etmir. Nəyə görə? Çünki özünü tapşırmanı məhz özünə bərabər olan qüdrətlərlə ölçür. Ona görə insan istəmir özünə bərabər qüdrətlərə tapşırsın.  Ancaq, istər istəməz insan özünü tapşırıb. Ən azından budur ki, cəmiyyətdə yaşayır. Təəssüf doğuran məsələ bundan ibarətdir ki, insan özünü özündən kiçik və ya ən çoxu özünə bərabər qüdrətə tapşırır.  Bu qaçılmaz bir həyat və reallıqdır.  Amma Qurani Kərimin buyurduğuna əsasən insan özünü ucuz qiymətə satmamalıdır. Çünki insan bütün varlıqlardan üstündür. Məhz bu səbəbə görə də onun qiyməti yaranışda tapıla bilməz. İnsanın qiyməti onun Yaradanı və ona varlığı bəxş edəndir. İnsan İlahi qüdrətdən başqa özünü hər kimə tapşırarsa bu təbii ki, yanlış seçim olacaqdır”.

Sonda Qurani Kərimin bu ayəsini qeyd etmək yerinə düşərdi ki, biz hər dəfə Fatihə surəsində bunu oxuyuruq: "Məhz Sənə ibadət edir və məhz Səndən kömək diləyirik".