Bu yaxınlarda dərs dediyim “Rəsm kursu”nda oxuyan tələbəm Məhəmmədin (9 yaş) valideyni mənə yaxınlaşaraq, “Müəllimə, uşağım bütün günü sizdən danışır. Haçan baxıram rəsmlə məşqul olur. Halbuki əvvəllər bu qədər də rəsmə həvəsi yox idi. Sizə çox minnətdaram”, - dedi Qısası, valideynin məni təriflədiyini düşündüm. Düzü, buna təəccüblə yanaşdım. “Məndən danışır?!”,- deyərək təəccübümü bildirən reaksiya verdim.
Bir başqa dərsimdə, Elza (7 yaş) “Müəllimə, mən də böyüyəndə sizin kimi olacağam”, - dedi.  Bir neçə gündən sonra da, başqa bir tələbəm, Ələkbərlə (8 yaş)  yolumuz eyni düşdü. Ələkbər mənə, “ Müəllimə, “Ana dili” dərsində “Ən sevdiyim müəllim” mövzusunda inşa tapşırığım var idi, mən sizdən yazdım. Orta məktəb dostlarıma da sizi tanış etdim, dostlarımın çoxu rəsmi öyrənməyə həvəsləndi”, - söylədi. Mən yenə təəccübləndim... Onların marağına və sevgisinə səbəb əslində nədir? Heç rəsmə həvəsi olmayan uşaqlar niyə rəsm çəkməyə həvəsləniblər? Uşaqlarda mənə olan maraq və dəyərin səbəbi və qaynağını özümdə araşdırmağa və fikrimdə yaranan suallara cavab axratmağa qərar verdim.
İctimai həyatda insanlar müxtəlif şəkildə bir-birlərinə qarşılıqlı təsir göstərirlər. Ən böyük təsir danışığın göstərdiyi təsirdir. Danışıq elm və təhsil sahəsində də müstəsna rol oynayır. Danışıq həmçinin müəllim və tələbə arasında rabitə yaradır. Bəzən insan haradan təsirləndiyini hiss etmir. Rəftarında yaranmış dəyişikliklərin öz istəyinə əsasən baş verdiyini təsəvvür edən insan, əslində başqa birinin təsirinə məruz qalmışdır. Bu uşaqlarda daha tez və daha qabarıq gözə çarpır. Belə ki, uşaq nəyi görür və bəyənirsə, onun kimi olmağa çalışır.
İnsanlarla onların istədiyi kimi davranmaq lazımdır. Uşaqlar isə onlarla münasibətdə olan insanla daha həssasdır. Körpələrin daima sevgi və qayğıya ehtiyyacı var. Onları əzizləmək, onların fikirlərini dinləmək, hər sualına dolğun cavab vermək onlar üçün böyük bayramdır. Uşaqlarla onların dilində, onların istədiyi kimi danışmaq lazımdır. Biz rəsm dərsində nağıllara illustrasiyalar, mənzərə janrında rəngli rəsm, naturmort çəkirik. Amma hər günün mövzusunu uşaqların istəyi ilə seçirik. Uşağı həvəsi və marağı olmayan işə məcbur etmək lazım deyi. Hər dərsin sonunda isə kiçik bir sərgi təşkil edərək tələbələrin çəkdiyi şəkillərə baxır və müqayisə edirik. Sərgi barədə ilk fikri uşaqların özlərinə həvalə edirəm. Onların fikrinə hörmətlə yanaşıram. Çünki hər uşağın özünə görə rəng duyumu, rəsm çəkmə tərzi var. Dərsdən sonrakı kiçik sərgidə, uşaqlar özləri öz səhvlərini başa düşürlər. Müqayisə sayəsində kim harada səhv etdiyini anlayır və özü özünü tənqid etməyi bacarır. Uşaqlarda özünütənqid hissini inkişaf etdirmək lazımdır. Bu onların inkişafı üçün mühüm amillərdəndir.
Uşaqların ən müdrik xüsusiyyətlərindən biri də, saxta sevgilərlə həqiqi sevgiləri çox yaxşı ayırd etmələridir. Bu da kiminlə söhbət etməyi düzgün seçə biləcəklərini təmin edir.
Uşaqlarla danışanda, başqa işlə məşqul olaraq deyil, onların gözünə baxaraq, tam fikrimiz onda olaraq  və nə deyəcəyini səbirsizliklə gözləyərək danışmaq lazımdır. Belə halda, uşaq tam səmimi və rahatlıqla özünə arxayın şəkildə danışa biləcək.
Görünür tələbələrim məndə onlara qarşı olan sevgin hiss ediblər. Bu sevginin qarşılığını isə artıqlamasıyla göstərirlər.
Keçən dəfə də, Solmaz adlı tələbəm (15 yaş)  “müəllimə, mən sizinlə söhbət etmək istəyirəm, amma dərs barədə deyil, şəxsi problemimdir”, - deyə müarciət etdi. Solmaz bunu deyəndə, öz tələbəlik illərimdəki bir müəlliməm yadıma düşdü. Müəlliməm bizimlə münasibətinin yaxşı olması üçün bizə, “Uşaqlar, mənə dərsdən əlavə də sual verə bilərsiz, nə probleminiz olsa danışa bilərsiz” sözlərini tez-tez xatırladırdı. Amma nədənsə o müəllimlə heç bir tələbənin problemini bölüşmək istəyi yaranmırdı... Düşündüm ki, mən axı öz tələbələrimə “problemlərinizi mənimlə bölüşün” deməmişən. Bir insana yaxın olmaq üçün, onun səninlə münasibətinin ən səmimi dərəcədə olması üçün ona “hər sözünü, problemini mənimlə bölüş” demək yox, bunu ona hiss etdirmək lazımdır. Görünür Solmaz da mənim onunla olan səmimiyyətimdən şəxsi problemini mənimlə bölüşmək istəmişdi. Solmazla söhbət etdim. Daha doğrusu o öz problemini mənə danışdı. Ürəyi dolu idi. Mən heç bir söz demədən sadəcə dinləyirdim. Azı 40-45 dəqiqə danışdı, sözünün axırında da "müəllimə mən sizi çox istəyirəm" dedi. Və biz sağollaşdıq. Bu söhbətdə demək olar ki, mən heç bir söz demədim, heç bir məsləhət də vermədim, sadəcə səbr və çox maraqla onu dinləyirdim. Bəli, dinləyirdim! Solmaza da elə maraqla qulaq asan dinləyici lazım idi ki, o öz daxilində olan narahatlığını tam səmimi və rahatlıqla bölüşə bilsin. Solmaz tək deyil, onun kimi bir çox gənc dinləyici həsrətindədir. Onu başa düşən, heç başa düşməsə də əsas odur ki, bütün marağını və diqqətini müsahibinə cəmləsin ki, o, onu dinlədiyindən əmin olub öz dərdini və ya hansısa bir fikrini bölüşməkdə çəkinməsin.
Söz və danışıq barədə imamlarımızdan bir neçə hədisi nəzərinizə çatdırıram: İmam Əlidən (ə) soruşdular: «Allahın yaratdığı ən gözəl şey nədir?» Buyurdu: «Söz.» Ərz olundu: «Bəs, Allahın yaratdığı ən pis şey nədir?» Buyurdu: «Söz.» Sonra isə buyurdu: «Üzaqlığı gətirən də, üzü qara edən də sözdür.»
Beləcə, mən tələbələrimə rəsm, onlar isə mənə həyat dərsi keçirlər. Bu böyük dərsə görə sizə daima minnətdaram. Çox sağ olun, mənim əziz tələbələrim!..