Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması istiqamətində Qərbin, xüsusilə də ABŞ hökumətinin atdığı addımlar, bu yöndə rəsmi Ankaraya göstərilən təzyiqlər, deyəsən, fiaskoya uğramaqdadır. Belə bir şəraitdə Türkiyə-Gürcüstan-Ermənistan üçbucağının yaranması ideyasının (hərçənd bu ideyanın kimə məxsus olması hələ tam aydın deyil - red.) ortaya atılması çox maraqlıdır. Xüsusən də ona görə ki, bu ərəfədə Rusiya ilə Gürcüstan arasında sərhəd-keçid məntəqəsi açılıb. Bu isə Ermənistan üçün əhəmiyyətlidir. Bəs, Gürcüstanın birmənalı şəkildə Qərbyönlü siyasət yeritməsi və ikincinin Ermənistanı Rusiyanın təsir dairəsindən çıxarması üçün atdığı addımlar fonunda sözügedən üçbucağın yaradılması ideyası gerçəkləşə bilərmi? Və bu ideya Qərbin regiondakı planlarına qarşı qoyulmayıbmı?

Məsələni FaktXəbərə şərh edən Azərbaycan Demokratik Sol Partiyasının (ADSP) sədri, politoloq Elşən Manaflı bölgədə geosiyasi maraqların toqquşması amilini nəzərə alaraq, hesab edir ki, yaxın gələcəkdə Türkiyə-Gürcüstan-Ermənistan üçbucağının yaranması ideyası reallaşmayacaq. Çünki Gürcüstan Qərbin təhlükəsizlik sisteminə inteqrasiya olunmaq istəyir, Azərbaycan tərəfi daha çox Qərblə, Rusiya ilə münasibətlərdə balanslaşdırılmış siyasətə önəm verir. Və hələ ki, Gürcüstandan fərqli olaraq Qərblə birmənalı şəkildə münasibətlərə aydınlıq gətirməyib: "Ermənistan isə istər hərbi, istərsə də iqtisadi-siyasi cəhətdən Rusiyanın təsir dairəsindədir. Ona görə də Qərbin Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə yeni impuls vermək istəməsi və nəyin bahasına olursa olsun, sərhədlərin açılması məsələsini önə çəkməsi, ABŞ Konqresində qondarma "erməni soyqırımı"nın dinlənilməsi ehtimalı və Ermənistan tərfinin Türkiyəyə "aprelin 24-nə qədər sərhədlər açılmalıdır" mesajını verməsi Ermənistanı Rusiyanın təsir dairəsindən qoparıb Qərbin nüfuz dairəsinə salmaq və nəticə etibarilə bölgədəki geosiyasi tarazlığı tədricən sonuncunun xeyrinə dəyişmək istəyindən irəli gəlir".

Bununla belə Gürcüstan-Rusiya münasibətlərində gərginliyin qaldığını deyən Elşən bəy, bu ideyanın gerçəkləşməsində Türkiyənin maraqlı ola biləcəyini vurğuladı. Və 2008-ci ildə Gürcüstanla Rusiya arasında münaqişənin yaşandığı vaxtda Türkiyənin bölgədə regional təhlükəsizlik sisteminin yaradılması təklifi ilə çıxış etdiyini xatırlatdı: "Rəsmi Ankara bununla regiondakı proseslərə təsir imkanlarının artdığını bildirmək istəyirdi. Bununla belə mən güman etmirəm ki, sözügedən üçbucağın yaranması ilə bağlı Türkiyə tərəfi Rusiya ilə hansısa razılaşma əldə etmədən, özü buna razı olsun. Çünki qaza olan tələbatının 50 faizini Rusiya ödəyir. Digər tərəfdən, Ankara nəzərə almalıdır ki, Rusiyanın ticarət dövriyyəsində ilk yer Türkiyəyə məxsusdur. Bax, bu səbəblərdən sözügedən üçbucağın yaxın gələcəkdə perspektivinə inanmıram".

Rusiyanın Gürcüstanla sərhəd-keçid məntəqəsini açmasına toxunan E.Manaflı, sərhədlərin bağlı qalmasının Rusiyanın Ermənistanla münasibətlərində tərəflər üçün diskomfort yaratdığını vurğuladı: "Rusiyanın Ermənistanla münasibətləri yalnız aviareyslər vasitəsilə əvvəlki səviyyədə saxlaması kifayət qədər bahalıdır və mənfəət gətirən deyil. Ona görə də Rusiya tərəfi sərhədlərin açılması və Ermənistanla əlaqələrin quru yolla nizama salınmasında maraqlı olmalıdır. Ancaq mən bunun da yaxın gələcəkdə öz həllini tapacağına inanmıram. Hər halda Ermənistanın Gürcüstana qarşı da ərazi iddiaları var. Ümumiyyətlə Türkiyə-Ermənistan, Rusiya-Gürcüstan və Ermənistan-Gürcüstan münasibətlərindəki gərginliyi nəzərə alsaq, Qərbin bu bölgədəki geosiyasi maraqlarına yönəlik layihələrinin yaxın zamanlarda öz həllini tapacağı inandırıcı deyil. Əlbəttə, Qərbin maraqları anlaşılandır. Bölgə ilə bağlı enerji layihələrinin bundan sonra da dönmədən həyata keçirilməsinə və Ermənistanın da bu projelərdə iştirakına çalışır".

Politoloqun qənaətinə görə, Azərbaycan tərəfi də məsələ ilə bağlı öz mövqeyini sərgiləməli və nə qədər ki, Qarabağ problemi həll olunmayıb, Ermənistanın layihələrə qoşulmasını əngəlləməlidir: "Bunun üçün Türkiyə və Gürcüstanla danışıqlar aparılmalıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Rusiya ilə gərginliyin yaşandığı şəraitdə Gürcüstanın enerji asılılığının aradan qaldırılması məhz Azərbaycan tərəfinin bu məsələyə münasibəti nəticəsində mümkün oldu. Bu baxımdan Azərbaycanın Gürcüstan iqtidarına təsir imkanları çoxdur".